غزل شمارهٔ ۲۸۱
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به تمجید از شراب و تأثیر آن بر دل می‌پردازد. او به تصویرگری شیشه‌ای که از شادی و اندوه می‌گرید می‌پردازد و بیان می‌کند که دل‌هایی که در جستجوی لذت و رضایت‌اند، به خاطر درد تنها یی و حسرت، در مصیبت هم‌چنان می‌گریند. شاعر همچنین اشاره می‌کند که کسی که از عقل و جنون خود فراتر می‌رود، در هیچ حالتی نه می‌خندد و نه می‌گرید. او بر لزوم داشتن عشق پاک در زندگی تأکید کرده و می‌گوید که عشق حقیقی موجب گریه و درد دل می‌شود. در نهایت، او به غم و سوزی که در دنیا وجود دارد اشاره می‌کند و نوعی عزای عاشق را توصیف می‌کند.
بنازم شیشهٔ می را ، که خوش مستانه می گریدسری خم کرده و در دامن پیمانه می گرید
هوش مصنوعی: عجب شیشه شرابی! که با حال مستانهاش، سرش را خم کرده و با اشکهایش در آغوش پیمانه میریزد.
کسی کش کام دل شدآشنای لذت ماتمچنان گر نوحه سازی گرید، از افسانه می گرید
هوش مصنوعی: کسی که به آرزوی دلش میرسد، با طعم لذت اندوه آشنا می‌شود. چنانکه اگر یک نوحهخوان سرود ماتم سر دهد، او نیز مانند داستانی به گریه میافتد.
دل خود را به آن خوش می کند، حسرت کش دنیاکه با خلق جهان در یک مصیبت خانه می گرید
هوش مصنوعی: دل خود را به آرزوهای دنیا تسلی میبخشد، در حالی که از همگان میبیند که در این دنیای پرآشوب، همه در یکدیگر همدردند و غم مشترکی را تحمل میکنند.
کسی کز وادی عقل و جنون بیرون کشد خود رانه در معموره می خندد، نه در ویرانه می گرید
هوش مصنوعی: کسی که از مرزهای عقل و جنون فراتر می‌رود، نه در دنیای آرامش و خوشحالی می‌خندد و نه در جایی پر از غم و خرابی اشک میریزد.
مگر آمیزش پاکیزه دارد مهر محبوبانکه شمع اندر میان خنده و پروانه می گرید
هوش مصنوعی: عشق و علاقه بین محبوبان باید خالص و پاک باشد، وگرنه همچون شمعی که در میان شادی و خنده پروانه، به شدت غمگین و گریان می‌شود.
کسی کو شیشه ای خالی کند ، تا پر شود چشمشاگر با ما کشد ساغر، به یک پیمانه می گرید
هوش مصنوعی: کسی که دلش خالی است و به دنبال پر شدن است، اگر با ما در میان باشد و می بنوشد، با یک جرعه از شراب نیز اشک میریزد.
جهان درمردن دل ، گریه و سوز است ، عرفی راکه گویی در عزای عاشق جانانه می گرید
هوش مصنوعی: جهان برای دلهای دردناک، پر از اندوه و اشک است. عرفی، گویی در سوگ عاشق حقیقی، به شدت می‌گرید.