غزل شمارهٔ ۳۳۹
هوش مصنوعی: این شعر از عرفی شیرازی به بیان عمیق احساسات و عشق می‌پردازد. شاعر می‌گوید که عشق واقعی و وفاداری در دل او نمی‌گنجد و او در جستجوی معشوقی است که همگان از او دورند. او زیبایی و محبت را به گونه‌ای بیان می‌کند که وحدت و حیا در میان این دو وجود دارد. همچنین اشاره می‌کند که تحت تأثیر عشق و زیبایی، قدرت تفکر و فهم او تنگ شده و حتی در خواب نیز نمی‌تواند به آرامش برسد. در نهایت، شاعر از عشق به عشق حقیقی و معنوی سخن می‌گوید که در کعبه اسلام جستجو می‌شود، جایی که ریا و ظاهرگرایی جایی ندارد.
به کیش اهل وفا مدعا نمی گنجدامید در دل و در سر هوا نمی گنجد
هوش مصنوعی: در راه کسانی که وفادارند، آرزو و خواستهای در دل و ذهن جای نمیگیرد و نمی‌تواند وجود داشته باشد.
میان حسن و محبت یگانگی است، چنانکه در میانه به غیر از حیا نمی گنجد
هوش مصنوعی: در دل زیبایی و عشق، یک وحدت خاصی وجود دارد. مانند آنکه در میان این دو، تنها حیا جایی دارد و غیر از آن جایی برای دیگری نیست.
ز بس تنگ شد از مستی کرشمه و نازبه نرگسش نگه آشنا نمی گنجد
هوش مصنوعی: از شدت شوق و حال مستی، زیبایی و ناز او چنان زیاد شده که دیگر نمیتوانم به چشمانش که دوستشان دارم، نگاه کنم.
چنان ربوده سرم را هوای درویشیکه در سعادت بال هما نمی گنجد
هوش مصنوعی: آنقدر مجذوب حال و هوای درویشی شدهام که نمیتوانم خوشبختی و سروری را تحمل کنم.
خراب روضهٔ عشقم که با فضای دو کونتذرو عافیتش در هوا نمی گنجد
هوش مصنوعی: وضع خراب عشق من آنقدر سنگین است که آرامش آن در فضای دو دنیا نمی‌گنجد.
از آن به کعبهٔ اسلام می رود عرفیکه در صنمکدهٔ شید و ریا نمی گنجد
هوش مصنوعی: کسی که در دنیای خودخواهی و ظاهرنمایی گرفتار است، نمی‌تواند به حقیقت و معنای عمیق ایمان برسد و به جایی چون کعبهٔ اسلام قدم بگذارد.