غزل شمارهٔ ۱۸
هوش مصنوعی: این شعر از مولانا به توصیف عشق و حال و هوای آن می‌پردازد. شاعر به یوسف، نماد زیبایی و کمال، اشاره می‌کند و او را دعوت به حضور می‌کند. او به احساساتش که در اثر عشق آتشین و دلتنگی به وجود آمده‌اند، اشاره می‌کند و از سرگردانی روح خود سخن می‌گوید. شاعر به دنبال رهایی از این وضعیت است و تأکید می‌کند که عشق واقعی فراتر از جهان مادی است و حتی اگر جسم ما در خاک باشد، جان ما به آسمان خواهد رفت. در نهایت، مولانا به اهمیت دل و عشق در زندگی اشاره کرده و می‌گوید که عشق، گرچه دشوار است، اما باید به سوی حقیقت و عشق الهی بازگشت.
ای یوسف خوش نام ما خوش می‌روی بر بام ماانا فتحنا الصلا بازآ ز بام از در درآ
هوش مصنوعی: ای یوسف خوشنام ما! تو زیبایی و خوشگلی و بر بام ما دیده میشوی. ما در را به روی تو باز کردهایم، به پایین بیا و از در وارد شو.
ای بحر پرمرجان من والله سبک شد جان مناین جان سرگردان من از گردش این آسیا
هوش مصنوعی: ای دریا پر از مرجان، جان من به شدت در حال سیر و گردش است و دلم در این چرخش و گردشی که در این دنیا وجود دارد، خیلی خسته شده است.
ای ساربان با قافله مگذر مرو زین مرحلهاشتر بخوابان هین هله نه از بهر من بهر خدا
هوش مصنوعی: ای caravanدار، از این مکان عبور نکن! اینجا احساسات و خواستههای من را در نظر نگیر. فقط به خاطر من نیست، بلکه به خاطر خدا است که باید این لحظه را درک کنی. اشتر را بخوابان و جلوتر نرو.
نی نی برو مجنون برو خوش در میان خون برواز چون مگو بی‌چون برو زیرا که جان را نیست جا
هوش مصنوعی: برو ای مجنون، خوشحال باش و در جایی که خون جاری است برو، در مورد مسائل بیدلیل صحبت نکن. زیرا که جان، مکانی برای سکون و توقف ندارد.
گر قالبت در خاک شد جان تو بر افلاک شدگر خرقه تو چاک شد جان تو را نبود فنا
هوش مصنوعی: اگر جسم تو در خاک دفن شود، روح تو به آسمانها پرواز می‌کند. حتی اگر لباس تو پاره شود، روح تو هرگز نابود نخواهد شد.
از سر دل بیرون نه‌ای بنمای رو کایینه‌ایچون عشق را سرفتنه‌ای پیش تو آید فتنه‌ها
هوش مصنوعی: اگر احساسات و عشق واقعی از دل تو به بیرون بجهند، چهرهات را نشان بده؛ چرا که محبت چون آینهای است که در برابر تو، فتنه‌ها و چالشها را به نمایش میگذارد.
گویی مرا چون می‌روی گستاخ و افزون می‌رویبنگر که در خون می‌روی آخر نگویی تا کجا
هوش مصنوعی: به نظر می‌رسد تو به راحتی و با تمایل به سمت من میآیی، اما در این مسیر به دقت نگاه کن که در چه وضعیتی در حال حرکت هستی، زیرا ممکن است نتیجه کار، درد و رنج باشد و بعد نگو که از کجا آغاز کردی.
گفتم کز آتش‌های دل بر روی مفرش‌های دلمی غلط در سودای دل تا بحر یفعل ما یشا
هوش مصنوعی: من به آتش‌های درونم اشاره کردم که بر روی احساسات و عواطف خودم تلخند میزند، در آرزوی قلبم در حالی که به سمت خواستههایم میروم.
هر دم رسولی می‌رسد جان را گریبان می‌کشدبر دل خیالی می‌دود یعنی به اصل خود بیا
هوش مصنوعی: هر لحظه پیامی به ما می‌رسد که روح ما را به چالش میکشد و ما را به یاد اندیشهای میاندازد که باید به حقیقت خود برگردیم.
دل از جهان رنگ و بو گشته گریزان سو به سونعره زنان کان اصل کو جامه دران اندر وفا
هوش مصنوعی: دل از زیباییها و جذابیتهای دنیا دوری می‌کند و به هر سو میگریزد، در حالی که با صدای بلند میپرسد: «اصل این وفا و صداقت کجاست؟»