غزل شمارهٔ ۱۹۵
هوش مصنوعی: این متن به بررسی اثرات منفی شهوت و روابط بی‌معنی بر روح و جسم انسان می‌پردازد. شاعر بر این نکته تأکید می‌کند که اگرچه انسان ممکن است در پی لذت‌های زودگذر باشد، اما این موارد در نهایت به سردی و پژمردگی درون منجر می‌شود. او با اشاره به وضع اهل دنیا، بر اهمیت عشق حقیقی و دینی تأکید می‌کند که می‌تواند به انسان زندگی و نور ببخشد. در نهایت، شاعر از خطرات زبان و کلام ناشایست هشدار می‌دهد و می‌گوید که اگر مانند حالت خاموشی درآییم، از ناپاکی‌ها رهایی خواهیم یافت.
شهوت که با تو رانند صدتو کنند جان راچون با زنی برانی سستی دهد میان را
هوش مصنوعی: اشتیاق و تمایل به تو سبب می‌شود که روح و جان آدمی با تو پیوند بخورد، اما اگر تو را طرد کنی، میان روح و جسم به سردی و سستی میانجامد.
زیرا جماعِ مرده تن را کند فسردهبنگر به اهل دنیا دریاب این نشان را
هوش مصنوعی: از آنجا که ارتباط با مردگان و تعلقات دنیوی باعث سردی و بیروحی در زندگی می‌شود، به اطرافیان خود نگاه کن و این نشانه را درک کن.
میران و خواجگانشان پژمرده است جانْشانخاکِ سیاه بر سر، این نوع شاهدان را
هوش مصنوعی: دولتمندان و استادانشان در حال ناراحتی و افسردگی به سر میبرند. جانشان مثل خاک سیاه بر سرشان پاشیده شده و حال و روزشان نابسامان است. این نوع شاهدان و نظارهگران حال خوبی ندارند.
دررو به عشق دینی تا شاهدان ببینیپرنور کرده از رخ آفاقِ آسمان را
هوش مصنوعی: برای رسیدن به عشق واقعی و مشاهده زیباییهای آن، باید به سمت عشق رفت و نوری را که از چهره آسمان ساطع می‌شود، در دل خود احساس کرد.
بخشد بتِ نهانی هر پیر را جوانیزان آشیان جانی اینست ارغوان را
هوش مصنوعی: هر مجسمه و نماد پنهانی، به هر کهنسالی جوانی میبخشد، در واقع روح و زندگی از آن مکان دریافت می‌شود، و این همان زیبایی و شکوه گل ارغوان است.
خامش کنی وگر نی بیرون شوم از این جاکز شومیِ زبانت می‌پوشد او دهان را
هوش مصنوعی: اگر ساکت نشوی، من از این جا بیرون میروم، زیرا زبانت آنقدر بد است که دهانم را میپوشاند.