غزل شمارهٔ ۳۳۹
هوش مصنوعی: این شعر به مفهوم سماع و تأثیر آن بر روح و جان انسان می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که سماع، آرامش‌بخش جان زندگان است و کسی که از خود غافل شده، همچون کسی است که در خواب غفلت به سر می‌برد. اگر این شخص بیدار شود، ممکن است دچار آسیب شود. سماع در مکان جشن و شادی مناسب است، نه در ماتم و فغان.
سماع برای کسانی است که به جستجوی وصال و ارتباط عمیق با معشوق هستند و برای کسانی که در جستجوی حقیقت و نور معنوی‌اند، سودمند است. حلقه‌ای که در سماع تشکیل می‌شود، نماد گرد هم آمدن و جستجوی حقیقت است. در نهایت، شاعر به این نکته اشاره می‌کند که جوهر و حقیقت انسان در همان سماع و شکرگزاری بروز می‌کند.
سماع آرام جان زندگان‌ستکسی داند که او را جانِ جان‌ست
سماع محبوب زندگان است نه مردگان، کسی قدر سماع را میداند که جانان دارد و عاشق است.
کسی خواهد که او بیدار گرددکه او خفته میان بوستان‌ست
هوش مصنوعی: کسی آرزو دارد که او از خواب بیدار شود، زیرا او در میان گلها و زیباییها خوابیده است.
ولیک آن کاو به زندان خفته باشداگر بیدار گردد در زیان‌ست
هوش مصنوعی: ولی آن کسی که در زندان خوابیده است، اگر بیدار شود، متوجه درد و زیان خود خواهد شد.
سماع آن جا بکن کآن جا عروسی‌ستنه در ماتم که آن جای فغان‌ست
هوش مصنوعی: در آن محل باید شادی و جشن برپا کرد، زیرا آنجا فضایی برای عروسی و سرور است، نه برای گریه و غم که مناسب فریاد و اندوه است.
کسی کاو جوهر خود را ندیده‌ستکسی کآن ماه از چشمش نهان‌ست
هوش مصنوعی: کسی که ارزش و شخصیت واقعی خود را نشناخته باشد، مانند فردی است که ماه را نمیبیند و در نتیجه از وجود آن غافل است.
چنین کس را سماع و دف چه باید؟سماع از بهر وصل دلستان‌ست
هوش مصنوعی: کسی که به وصال محبوب دست یافته، نیازی به سماع و نواختن دف ندارد؛ زیرا سماع فقط برای رسیدن به دلبر است.
کسانی را که روشان سوی قبله‌ستسماع این جهان و آن جهان‌ست
هوش مصنوعی: کسانی که به سوی قبله توجه دارند، تجربهای از شادی و سرور در این دنیا و آن دنیا خواهند داشت.
خصوصاً حلقه‌ای کاندر سماعندهمی گردند و کعبه در میان‌ست
هوش مصنوعی: به ویژه گروهی هستند که در حال گوش دادن به موسیقی میچرخند و کعبه، نقطه مرکزی آنهاست.
اگر کآن شکر خواهی همان جاستور انگشت شکر خود رایگان‌ست
هوش مصنوعی: اگر به دنبال شکر میگردی، همان جا وجود دارد؛ اما اگر انگشت شکر خودت را به رایگان استفاده کنی، نتیجهای نخواهی گرفت.