غزل شمارهٔ ۳۵۱
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مفاهیم عمیق فلسفی و وجودی می‌پردازد. شاعر در آن به سوالات و ناپیدایی‌هایی اشاره می‌کند که در زندگی و جهان پیرامون ما وجود دارند. او به دنبال تعیین معانی و پاسخ به سوالاتی مانند: «چه چیزی درد بی‌درمان است؟»، «عشق و عقل چه تفاوتی دارند؟»، و «حقیقت چه چیزی است؟» می‌گردد. شاعر از وجود تناقض‌ها و ابهامات در جهان سخن می‌گوید و از هر کجا که می‌خواهد آغاز کند، به نظر می‌رسد همواره به همان نقطه ناامیدی و پرسش‌های بی‌جواب باز می‌گردد. او به دنبال کمال و حقیقت است اما به نظر می‌رسد که در این جستجو با محدودیت‌ها و ابهامات گوناگونی مواجه است.
طبیب درد بی‌درمان کدام استرفیق راه بی‌پایان کدام است
کدام پزشک میتواند بیماری بی درمان را مداوا کند؟ همسفر این سفر بی انتها چه کسی است؟
اگر عقلست پس دیوانگی چیستوگر جانست پس جانان کدام است
عقل نمیتواند دوای این درد باشد، چون فقط یک حیطه محدودی را شامل میشود. جان نمیتواند علاج این مرض باشد، اگر باشد جانان چه کسی است؟!
چراغ عالم‌افروز مخلدکه نی کفرست و نی ایمان کدام است
هوش مصنوعی: چراغی که روشنیبخش جهان است، جاودانه است و نه به کفر مربوط میشود و نه به ایمان.
پر از دُرّ است بحر لایزالیدرونش گوهر انسان کدام است
هوش مصنوعی: در درون بی‌پایان وجود، چه گوهری از انسان نهفته است!
غلامانه است اشیا را قباهامیان بندگان سلطان کدام است
هوش مصنوعی: کار بندگان سلطان این است که اشیاء مختلف را به قباهایشان آراسته و تزئین کنند.
یکی جزو جهان خود بی‌مرض نیستطبیب عشق را دکان کدام است
هوش مصنوعی: هیچکسی در این جهان پیدا نمیشود که بدون مشکل و بیماری باشد، پس داروخانه عشق کجاست و کدام درمانگر میتواند به ما کمک کند؟
خرد عاجز شد اندر فکر عاجزکه سرکش کیست سرگردان کدام است
هوش مصنوعی: خرد و دانش در ارائهٔ فهم و تحلیل خود ناچار به ناتوانی می‌رسد، زیرا نمیتواند تشخیص دهد که این سرکش و سرگردان چه کسی است و در واقع کدام یک از آنها در حال سرگردانی است.
بت موزون به بتخانه بسی جستکه موزونات را میزان کدام است
هوش مصنوعی: او به دنبال زیباییها و موزونیتهای مختلف در مکانهای مختلف است و می‌خواهد بداند که معیاری برای سنجش این زیباییها و هماهنگیها وجود دارد یا نه.
چه قبله کرده‌ای این گفت و گو راطلب کن درس خاموشان کدام است
هوش مصنوعی: این عبارت به معنای این است که به دنبال مفاهیم عمیقتری از سخنان افراد خاموش و پرهیزکار باش و دقت کن که در این گفتگو چه هدفی را دنبال میکنی.