غزل شمارهٔ ۴۳۵
هوش مصنوعی: شاعر در این بیت‌ها به مفهوم وجود و عدم می‌پردازد. او می‌گوید کسی که در مرتبه‌های بالا قرار دارد، غم و نگرانی ندارد، چرا که آنجا همه چیز سرشار از حیات و لطف است. او اشاره می‌کند که وجود و عدم به هم مرتبط‌اند و از عدم، مددهای وجود به وجود می‌آید. در انتها، شاعر به نگرانی دل‌ها از عدم اشاره می‌کند و می‌گوید که عدم نباید ترسناک باشد، بلکه مکانی مقدس با اندیشه و عظمت است.
در نهایت، ارتباط بین انسان و عالم غیب را بیان می‌کند و می‌گوید که اگر بخواهی با دل به غیب نگریسته و گام برداری، تنها یک قدم فاصله داری.
هر که بالا‌ست مر او را چه غم است؟هر که آنجاست مر او را چه غم است؟
هوش مصنوعی: هر کسی که در وضع و موقعیت بالایی قرار دارد، نگران نیست و هر کسی که در جایگاه خاصی است، نگران نیست.
که از این سو همه جان‌ست و حیاتکه از این سو همه لطف و کرم است
هوش مصنوعی: از این طرف، همه چیز جان و زندگی دارد و از این طرف، همه چیز محبت و لطف است.
خود از این سو که نه سوی‌ست و نه جاقدم اندر قدم اندر قدم‌ست
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که شخص در مکانی قرار دارد که نه میتواند به طرفی برود و نه مکان مشخصی دارد. در واقع، او در حال حرکت است ولی این حرکت به سمت خاصی نیست و هر قدمی که برمیدارد، در واقع ادامه همان حالت بدون مقصد است.
این عدم خود چه مبارک جای‌ستکه مددهای وجود از عدم‌ست
هوش مصنوعی: این عدم چه جایی خوشیمن و پر برکتی است، زیرا تمام کمکها و نعمتهای وجود از عدم نشأت میگیرد.
همه دل‌ها نگران سوی عدماین عدم نیست که باغ ارم‌ست
هوش مصنوعی: همه دل‌ها نگران بیوجودی هستند، اما این بیوجودی به معنای از دست دادن زیباییها و خوشیها نیست، بلکه مثل باغ ارم زیبا و دلانگیز است.
این همه لشکر اندیشهٔ دلز سپاهان عدم یک علم‌ست
هوش مصنوعی: این همه افکار و تخیلات که در دل انسان وجود دارد، تنها یک نشانه و علامت از وجود عدم و نیستی است.
ز تو تا غیب هزاران سال‌ستچو روی از ره دل یک قدم‌ست
هوش مصنوعی: از زمانی که تو غایب هستی، سالهای زیادی گذشته، اما اگر تنها یک قدم به سمت دل من برداری، انگار که هیچ زمانی گذشته است.