غزل شمارهٔ ۴۴۹
هوش مصنوعی: این شعر درباره زیبایی و عشق به محبوبی است که جمال و حسن او بی‌نظیر و فراتر از هر وصفی است. شاعر با تعابیر زیبا از عشق و شوق خود می‌گوید و معتقد است که هیچ چیز نمی‌تواند به زیبایی و اصل وجود محبوب نزدیک شود. او به تأثیر عمیق عشق بر دل و دیده اشاره می‌کند و می‌گوید که خود عشق اوست که دل را روشن می‌سازد. در این شعر، عشق به معشوق در فضای باران‌زده و پر از آرزوها به صورت شگفت‌انگیزی تجلی می‌یابد. شاعر تأکید می‌کند که رنج و غم در عشق او کم و اندک است و بالاخره، محبوب به‌قدری زیباست که حتی درد عشق هم برایش شیرین است.
جانا جمال روح بسی خوب و بافرستلیکن جمال و حسن تو خود چیز دیگرست
هوش مصنوعی: ای جانا، زیبایی روح بسیار خوب و دلنشین است، اما زیبایی و حسن تو چیز دیگری است.
ای آنک سال‌ها صفت روح می‌کنیبنمای یک صفت که به ذاتش برابرست
هوش مصنوعی: ای کسی که سال‌ها صفات روح را تفسیر میکنی، لطفاً یک صفت نشان بده که با ذات واقعی آن مطابق باشد.
در دیده می‌فزاید نور از خیال اوبا این همه به پیش وصالش مکدرست
هوش مصنوعی: در چشمانم، نور و زیبایی خیال او بیشتر میشود، اما با این حال، در مسیر رسیدن به او، حس ناخوشایندی وجود دارد.
ماندم دهان باز ز تعظیم آن جمالهر لحظه بر زبان و دل الله اکبرست
هوش مصنوعی: هر لحظه که به زیبایی آن چهره نازنین مینگرم، به قدری از عظمت و شکوه آن متعجب میشوم که فقط میتوانم با کمال احترام بگویم: "خدا بزرگ است."
دل یافت دیده‌ای که مقیم هوای توستآوه که آن هوا چه دل و دیده پرورست
هوش مصنوعی: دل به چشمی برخورد که به یاد تو همیشه در حال پرواز است. وای بر آن حال که چه قدر دل و چشم را پرورش میدهد.
از حور و ماه و روح و پری هیچ دم مزنکان‌ها به او نماند او چیز دیگرست
هوش مصنوعی: از زیباییها و موجودات لطیف مثل حور و ماه و روح و پری صحبت نکن، چون آنها به او نمیرسند و او چیز دیگری است.
چاکرنوازیست که کردست عشق توور نی کجا دلی که بدان عشق درخورست
هوش مصنوعی: دوستی که به خاطر عشق تو به خود میبالد، اگر نبود، کجا میتوانست دلی پیدا شود که شایستهی چنین عشقی باشد؟
هر دل که او نخفت شبی در هوای توچون روز روشنست و هوا زو منورست
هوش مصنوعی: هر دلی که شب را در آرزوی تو سپری کند، مانند روز روشن است و در آن نور و روشنی وجود دارد.
هر کس که بی‌مراد شد او چون مرید توستبی صورت مراد مرادش میسرست
هوش مصنوعی: هر کسی که به آرزوی خود نرسد، مانند کسی است که بیهدف و تنها به دنبال تو میگردد. هدف واقعی او در واقع به راحتی و بدون ظاهر به او میرسد.
هر دوزخی که سوخت و در این عشق اوفتاددر کوثر اوفتاد که عشق تو کوثرست
هوش مصنوعی: هر کسی که در عشق تو دچار زحمت و عذاب شد، در نهایت به شادی و خوشبختی میرسد، زیرا عشق تو برای او مانند چشمه زلال و بیکران است.
پایم نمی‌رسد به زمین از امید وصلهر چند از فراق توام دست بر سرست
هوش مصنوعی: دلایل زیادی مانع از رسیدن من به زمین میشود، زیرا به امید وصال تو هستم. با این که از دوری تو رنج میبرم، اما این امید بزرگتر از هر چیز دیگری است.
غمگین مشو دلا تو از این ظلم دشمناناندیشه کن در این که دلارام داورست
هوش مصنوعی: دل شاد کن و از ظلم دشمنان ناراحت نباش؛ به یاد داشته باش که خداوند حق و حقیقت را به حقداران خواهد داد.
از روی زعفران من ار شاد شد عدونی روی زعفران من از ورد احمرست
اگر دشمن از زرد رویی و دردمندیِ من خوشحال میشود، باید بداند که این بیمارگونی تنها از زیباییِ ناشی از چهره مانند گل سرخ معشوق ناشی میشود.
چون برترست خوبی معشوقم از صفتدردم چه فربه‌ست و مدیحم چه لاغرست
هوش مصنوعی: زیبایی و خوبی معشوقم بالاتر از تمام دردها و سختیهایی است که متحمل میشوم. در واقع، هر چه درد من سنگین و وخیم باشد، محبت او برای من بیشتر و ارزشمندتر است.
آری چو قاعده‌ست که رنجور زار راهر چند رنج بیش بود ناله کمترست
هوش مصنوعی: وقتی که کسی در حالت زعفرانی و درد است، به طور طبیعی هرچند که به او درد زیادتری برسد، اما صدای نالهاش کمتر میشود.
همچون قمر بتافت ز تبریز شمس دیننی خود قمر چه باشد کان روی اقمرست
هوش مصنوعی: شمس دین، مانند ماه از تبریز درخشش دارد. خود ماه چه ارزشی دارد در مقابل چهرهای که زیباییاش از هر ماهی فراتر است.