غزل شمارهٔ ۴۸۹
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به زیبایی و جذابیت شراب و حال مستی اشاره می‌کند. او می‌گوید که حتی اگر چهره‌ی معشوق ترش باشد، تاثیری بر احساسات عاشق ندارد و در واقع حال و هوای مستی او در میان هشیاران نمایان است. شاعر به خاصیت شراب اشاره دارد، به خصوص شرابی که اولیا نوشیده‌اند و ذکر می‌کند که چگونگی و کیفیت آن از لطف خداوند است.
همچنین تصریح می‌کند که اگر جوش و خروش شراب را ببینی، نشان از عشق و شوقی درونی است. شاعر به قیمت بالای این شراب اشاره می‌کند و نسبت به هوای نفس هشدار می‌دهد. در انتها، از مقام و فضیلت خرابات و پیوند آن با روحانیات و پیامبران صحبت می‌کند، و بر پاکی و طهارت احساسات ناشی از می‌گساری تأکید دارد.
اگر تو مست وصالی، رخ تو ترش چراست؟برون شیشه ز حال درون شیشه گوا‌ست
هوش مصنوعی: اگر تو در حالت وصل و عشق هستی، چرا چهرهات عبوس و نگران به نظر میرسد؟ حال درونت را میتوان از ظاهر بیرونت فهمید.
پدید باشد مستی میان صد هشیارز بوی رنگ و ز چشم و فتادن از چپ و راست
هوش مصنوعی: در میان صد فرد هوشیار، مستی به دلیل بوی خوش، رنگها و زیبایی چشمها ایجاد میشود و انسان از این زیباییها به شدت تحت تأثیر قرار میگیرد.
علی‌الخصوص شرابی که اولیا نوشندکه جوش و نوش و قوامش ز خم لطف خدا‌ست
هوش مصنوعی: به ویژه شربتی که نیکان و اولیا مینوشند، چرا که سرشار از نشاط و قوتش از نعمت و رحمت خداوند نشأت میگیرد.
خم شراب میان هزار خُّم دگربه کف و تف و به جوش و به غلغله پیدا‌ست
هوش مصنوعی: در میان هزاران ظرف دیگر، خم شراب به وضوح در دست من است و در حال جوشیدن و هیاهو به نظر میرسد.
چو جوش دیدی می‌دان که آتش‌ست ز جانخروش دیدی می‌دانک شعلهٔ سودا‌ست
هوش مصنوعی: وقتی جوش و خروش را دیدی، بدان که این ناشی از آتش درونی است. اگر صدای دلتنگی را شنیدی، آگاه باش که این نشاندهندهٔ شور و شوقی عمیق است.
بدانک سرکه فروشی شراب کی دهدتکه جرعه‌اش را صد من شکر به نقد بها‌ست
هوش مصنوعی: بدان که فروشنده سرکه هرگز به تو شراب نخواهد داد، چرا که قیمت یک جرعه از آن به اندازهی صد من شکر ارزش دارد.
بهای باده من المؤمنین انفسهمهوای نفس بمان گر هوات بیع و شراست
هوش مصنوعی: بهای مشروب دلنشین مومنین جان خودشان است. همچنان که خودخواهی و تمایلات نفسانی آنها را به خرید و فروش دچار می‌کند.
هوای نفس رها کردی و عوض نرسیدمگو چنین که بر آن مکرم این دروغ خطا‌ست
هوش مصنوعی: هوا و هوس خود را کنار گذاشتی و در عوض چیزی به دست نیاوردی، پس این را بیان نکن که کسی بر این موضوع احترام میگذارد، چرا که این ادعا نادرست است.
کسی که شب به خرابات قاب قوسین‌ستدرون دیده پرنور او خمار لقا‌ست
هوش مصنوعی: کسی که در شب در مکانی خوشگذران و شاداب حضور دارد، در چشمانش نور زندگی و شوق دیدار محبوبش به وضوح دیده میشود.
طهارتی‌ست ز غم باده شراب طهوردر آن دماغ که باده است باد غم ز کجاست؟
هوش مصنوعی: در آن لحظه که بادهی پاک و بیغمی وجود دارد، نگرانی و غم مانند بادی است که از کجای عالم میوزد؟ این نشاندهندهی حالتی است که در آن فرد از همهی غصهها و مشکلات رها میشود و به خوشی و نشئهی شراب میپردازد.
ابیت عند ربی نام آن خرابات استنشان یطعم و یسقن هم از پیمبر ماست
هوش مصنوعی: در پیشگاه پروردگارم، آن مکان پر از لذت و خوشی است که از نعمتهای بهشتی برخوردار میشود و همگی از فرستاده ما بهرهمند میگردند.