غزل شمارهٔ ۵۲۱
هوش مصنوعی: شاعر در این قطعه به ارزش و جمال شراب (راح) اشاره می‌کند. او معتقد است که این نوشیدنی به عقل و روح آرامش می‌بخشد و درخشش آن مانند نور خورشید است که ستاره‌ها را می‌پوشاند. شاعر به روزگار جدیت و تلاش اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که افرادی که غرق در شوخی و بی‌پروایی هستند، اگرچه موقتاً خوش‌خوابند، اما در نهایت به هلاکت می‌رسند.
عقل و زمان را نیز در این شعر به تصویر کشیده و روحی شگرف و روشن را به عنوان پادشاهی بزرگ معرفی می‌کند. او در پایان از شراب تبریز به عنوان نماد لذت و خوشی یاد می‌کند و دعوت به نوشیدن آن می‌کند. به طور کلی، پیام شعر ترویج لذت از سرزندگی و دوری از افسردگی و غم است.
یا راهبا انظر الی مصباحمتشعشعا و استغن عن اصباح
هوش مصنوعی: ای راهبان، به چراغ درخشان نگاه کنید و از صبحهای کدر بینیاز باشید.
انظر الی راح تناهی لطفهو سبی النهی یا لطف‌ها من راح
هوش مصنوعی: به زیبایی و محبت چشمانت بنگر، که چقدر دلنواز و دلربا هستند. ای زیباییها، به این شگفتی نگاه کن!
فالراح نسخ للعقول بنورهکالشمس عزل للنجوم و ماح
هوش مصنوعی: فرمان گرانقدر عقلها به روشنی فرستاده شده است، مانند خورشید که ستاره‌ها را از هم جدا می‌کند و محو میسازد.
الجد یسجد راحنا متخاضعاو اعوذ من راح یزید مزاحی
هوش مصنوعی: پدربزرگ به نشانه احترام و تواضع در برابر ما سر به سجده میگذارد، و من از مشکلی شکایت دارم که هر روز بر شدت آن افزوده میشود.
اهل المزاح و اهل راح‌هالکلا خیر فیهم مسکرا او صاحی
هوش مصنوعی: افراد شوخطبع و کسانی که همیشه در حال خوشگذرانی هستند، در هر حالتی نه برای کسی و نه برای خودشان فایدهای ندارند.
العقل مساح الزمان و اهلهفتجانبوا من عاقل مساح
هوش مصنوعی: عقل، وسیلهای برای اندازهگیری زمان و اهل آن است، پس از عقل و هوش افراد با درایت و سنجیده پرهیز کنید.
الراح اجنحه لسکری انهایجتازهم بحرا بلا ملاح
هوش مصنوعی: پرندهها در حالت مستی بالهای خود را گشودهاند، زیرا آنها از دریا میگذرند بدون اینکه رهبری داشته باشند.
ذا الراح لا شرقیه غربیهمن دنه مسکیه نفاح
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف عطری دلپذیر از گلابی اشاره دارد که نه شرقی است و نه غربی، بلکه ترکیبی از ویژگیهای مختلف را در خود دارد و بویی خوش را منتشر می‌کند. اینجا به احساس زیبایی و خوشیای که از این عطر به مشام میرسد اشاره شده است.
نسخ الهموم و لیس ذاک لغفلهزاد العقول و مدها بلقاح
هوش مصنوعی: از بین رفتن اندوهها به این معنی نیست که انسان بیخبر از مسائل زندگی است، بلکه نشانهای از رشد و توسعه عقلانیت اوست که با تفکر و تجربه به دست آمده است.
فتحوا العیون بطیبه و نسیمهسکروا به فاذا هم بملاح
هوش مصنوعی: چشمها با عطر خوش طیب باز شد و نسیم آنها را مست کرد، پس آنها به سوی کشتیها رفتند.
صاروا سکاری نحو باب ملیکناملک الملوک و روحهم کریاح
هوش مصنوعی: آنها همچون مستها به سوی دروازه پادشاه ما، که پادشاه همه پادشاهان است، روانه شدند و روحشان همچون بادهاست.
ملک البصیره شمس دین سیدیظلنا به ذی عزه مرتاح
هوش مصنوعی: پادشاه بینش، خورشید دین ماست که زیر سایهاش در آرامش زندگی میکنیم.
هاتوا من التبریز من صهبائهممن مازح متروق وشاح
هوش مصنوعی: آورید از تبریز، از شرابهایشان، از گلوگاهی که به زیبایی میچرخد و میرقصند.