غزل شمارهٔ ۷۳۸
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف عظمت و سحر عشق اشاره دارد و به ویژه بر شخصیت شمس تبریزی تأکید می‌کند. شاعر از روحانیون و انبیا نام می‌برد که در برابر مقام شمس حیران شده‌اند و عشق او را ستایش می‌کنند. به طور کلی، شعر حالاتی از سرمستی و شوق را به تصویر می‌کشد و به تفاوت میان عاشق و منکر عشق می‌پردازد. در اینجا شمس به عنوان شخصیت برجسته و مقدس معرفی می‌شود که تاثیر عمیقی بر عاشقان داشته و باعث می‌شود تا دیگران به‌سوی او سجده کنند. شعر در نهایت به این نکته می‌رسد که عاشق حقیقت و عشق واقعی باید در برابر این مقام خضوع کند و از حسد و نفرت دوری گزینند.
مطربم سرمست شد انگشت بر رق می‌زندپرده عشاق را از دل به رونق می‌زند
هوش مصنوعی: من نوازندهای هستم که تحت تأثیر شادابی قرار گرفتهام و با انگشت بر ساز مینوازم و غم و اندوه دل عاشقان را به شادی و زندگی تبدیل میکنم.
رخت بربندید ای یاران که سلطان دو کونایستاده بر فراز عرش سنجق می‌زند
هوش مصنوعی: ای دوستان، آماده کنید سفر را، زیرا که فرمانروای جهان در اوج طاقت و قدرتش، در حال برپایی مقام و منصب خود است.
اولیا و انبیا حیران شده در حضرتشیحیی و داوود و یوسف خوش معلق می‌زند
هوش مصنوعی: پیامبران و اولیا در عظمت و جایگاه او شگفتزده شده‌اند. یحیی، داوود و یوسف نیز در حیرت و شگفتی از فضل و زیبایی او به سر میبرند و به نوعی در دنیای معنوی خود میرقصند.
عیسی و موسی که باشد چاوشان درگهشجبرئیل اندر فسونش سحر مطلق می‌زند
هوش مصنوعی: عیسی و موسی که درگاه او را اعلام می‌کنند، جبرئیل با سحر مطلقش در دلش enchantment می‌کند.
جان ابراهیم مجنون گشت اندر شوق اوتیغ را بر حلق اسماعیل و اسحق می‌زند
هوش مصنوعی: در اثر عشق و شور اشتیاق به معشوق، جان ابراهیم مثل عاشق مجنون شده و در این حالت، به خاطر عشقش، حتی حاضر است اسماعیل و اسحاق را قربانی کند.
احمدش گوید که واشوقا لقا اخواننادر هوای عشق او صدیق صدق می‌زند
هوش مصنوعی: احمد میگوید که در هوای عشق او، صدیق با صداقت و از روی محبت به ملاقات دوستانش میرود.
لیلی و مجنون به فاقه آه حسرت می‌خورندخسرو و شیرین به عشرت جام راوق می‌زند
هوش مصنوعی: لیلی و مجنون به خاطر عشق و جدایی حسرت میخورند و از وضعیت خود رنج میکشند، در حالی که خسرو و شیرین در خوشی و لذت زندگی می‌کنند و لحظات شاد را تجربه می‌کنند.
شمس تبریز ایستاده مست در دستش کمانتیر زهرآلود را بر جان احمق می‌زند
هوش مصنوعی: شمس تبریز با حالت مستی ایستاده و در دستش کمانی است که تیر زهرآلودی را به سمت افراد نادان نشانه رفته است.
رستم و حمزه فکنده تیغ و اسپر پیش اواو چو حیدر گردن هشام و اربق می‌زند
هوش مصنوعی: رستم و حمزه در نبردی سخت شمشیر و سپر را به زمین گذاشتهاند و اکنون چون شیر در جنگ با هشیار و قوی به نبرد میپردازند.
کیست آن کس کو چنین مردی کند اندر جهانشمس تبریزی که ماه بدر را شق می‌زند
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند مانند شمس تبریزی چنین کار شگفتانگیزی کند که ماه کامل را دو نیم کند؟
هر که نام شمس تبریزی شنید و سجده کردروح او مقبول حضرت شد اناالحق می‌زند
هوش مصنوعی: هر کسی که نام شمس تبریزی را بشنود و به خاطر آن سجده کند، روحش مورد پذیرش قرار میگیرد و حقیقت الهی را احساس می‌کند.
ای حسام الدین تو بنویس مدح آن سلطان عشقگرچه منکر در هوای عشق او دق می‌زند
هوش مصنوعی: ای حسامالدین، تو از عظمت و زیبایی آن سلطان عشق بنویس. حتی اگر کسانی منکر عشق او باشند و در آرزوی او دچار عذاب شوند، اهمیت نده و تو به ستایش او بپرداز.
منکرست و روسیه ملعون و مردود ابداز حسد همچون سگان از دور بق بق می‌زند
هوش مصنوعی: این متن به نوعی از دشمنی و حسادت اشاره دارد. در آن گفته شده که دشمنان با نداشتن شجاعت و از دور به ما حمله می‌کنند، همانطور که سگان بدون قدرت نزدیک شدن، فقط پارس می‌کنند. به طور کلی، این بیان از ضعف و ناتوانی مخالفان در مقابل ما و حسادت آنها نسبت به ماست.