غزل شمارهٔ ۷۳۷
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و زیبایی خاص شخصی است که تأثیر عمیقی بر جهان دارد. شاعر از مرگ و زندگی صحبت می‌کند و بیان می‌کند که یاد و جمال این شخص باعث زنده شدن دیگران می‌شود. او به محبوبی اشاره می‌کند که زیبایی‌اش موجب می‌شود دیگر زیبایی‌های جهان در مقابل او کم‌رنگ شوند. آب حیات از زیر تختش می‌ریزد و هرکسی که از آن بنوشد، جاودانه می‌شود. همچنین اشاره‌ای به تأثیر او بر طبیعت و عشق‌آور بودنش دارد. در نهایت، شاعر به شخصیت شمس تبریزی می‌پردازد و بیان می‌کند که او به شدت بر افکار و دنیای عاشقان تأثیر گذاشته است.
نام آن کس بَر که مرده از جمالش زنده شدگریه‌های جمله عالم در وصالش خنده شد
هوش مصنوعی: آرامش و زیبایی کسی که با روح و جمالش دیگران را زنده کرده است، باعث شده که اشکهای همه مردم به شادی و خنده تبدیل شود.
یاد آن کس کن که چون خوبی او رویی نمودحسن‌های جمله عالم حُسن او را بنده شد
هوش مصنوعی: به یاد کسی باش که وقتی زیبایی‌اش را دیدی، تمام زیبایی‌های جهان در برابر او ناچیز شد و همه آنها به نوعی به او وابسته شدند.
جمله آب زندگانی زیر تختش می‌رودهر کی خورد از آب جویش تا ابد پاینده شد
هوش مصنوعی: تمام زندگی و حیات جمعی در زیر سلطنت و قدرت او جریان دارد. هر کسی که از نعمت او بهرهمند شود، تا ابد ماندگار و پایدار خواهد بود.
یک شبی خورشید پایهٔ تخت او را بوسه دادلاجرم بر چرخ گردون تا ابد تابنده شد
هوش مصنوعی: یک شب خورشید، بر تخت او نور افشانی کرد و با بوسهای که بر این تخت زد، باعث شد تا همیشه بر آسمان درخشان و تابان بماند.
زندگیِ عاشقانش جمله در افکندگی‌ستخاک طامع بهر این در زیر پا افکنده شد
زندگی عاشقان پر از تنش و بینظمی است، و زمین به خاطر عشق و آرزوهای آنها زیر پا افتاده و به خاک تبدیل شده است.
آهوان را بوی مشک از طره‌اش بر ناف زدتا مشام شیر صید مرج‌ها غرنده شد
هوش مصنوعی: بوی خوش مشک از گیسوان آهو باعث شد که بوی آهو به مشام شیرهایی که در مرجانها هستند، برسد و آنها را وادار به شکار کند.
بال و پر وهم عاشق ز‌آتش دل چون بسوختهمچو خورشید و قمر بی‌بال و پر پرنده شد
هوش مصنوعی: عشق و تخیل عاشق از آتش دل او سوخته است، به گونهای که اکنون مانند خورشید و ماه که بدون بال و پر هستند، به حالت پرندهای فاقد قدرت پرواز درآمده است.
ای خنک جانی که لطف شمس تبریزی بیافتبرگذشت از نه فلک بر لامکان باشنده شد
هوش مصنوعی: ای خوشا به حالت که رحمت شمس تبریزی بر تو نازل شده است و تو از تمامی محدودیتهای دنیوی فراتر رفتهای و در جهانی بینهایت ساکن شدهای.