غزل شمارهٔ ۸۰۵
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی‌های طبیعت و ارتباط آن با روحانیات می‌پردازد. شاعر بوی خوشی را که از جهان می‌آید، نشانه‌ای از اسرار الهی می‌داند و به وضوح نشان می‌دهد که همه موجودات طبیعت همچون درختان و پرندگان در حال عبادت و ذکر خداوند هستند. علاوه بر این، این شعر به مسأله مستی روحانی اشاره دارد و می‌گوید که انسان‌ها با درک عطر الهی مست شده و به مقام والایی می‌رسند. در نهایت، شاعر به دوستی و محبت اشاره کرده و به توجه به سادگی و زیبایی‌های زندگی تأکید می‌کند و هشدار می‌دهد که از افراط باید پرهیز کرد.
یا رب این بوی که امروز به ما می‌آیدز سراپرده اسرار خدا می‌آید
هوش مصنوعی: خداوندا، این عطر دلانگیزی که امروز به ما میرسد، از عمق رازهای تو سرچشمه میگیرد.
بوستان را کرمش خلعت نو می‌پوشدخستگان را ز دواخانه دوا می‌آید
هوش مصنوعی: گلزار با زیبایی و طراوتش به افراد خسته حالتی تازه و نشاط میبخشد و در حقیقت، بهترین درمان برای آنها به شمار میرود.
در نمازند درختان و به تسبیح طیوردر رکوع است بنفشه که دوتا می‌آید
هوش مصنوعی: درختان به حالت نماز ایستادهاند و پرندگان در حال تسبیح هستند. همچنین، گل بنفشه در حال خم شدن مانند رکوع است و دو گل به هم نزدیک شدهاند.
هر چه آمد سوی هستی ره هستی گم کردکه ز مستی نشناسد که کجا می‌آید
هوش مصنوعی: هر چیزی که به وجود آمده، در مسیر وجود خود دچار گمراهی شده است، زیرا از شدت شوق و احساس شادی نمیداند که کجا میرود.
از یکی روح در این راه چو رو واپس کرداصل خود دید ز ارواح جدا می‌آید
هوش مصنوعی: وقتی کسی در این مسیر به عقب برگردد، متوجه میشود که حقیقت وجودیاش از دیگر روحها جداست و اصل خود را میبیند.
رنگ او یافت از‌آن‌روی چنین خوش‌رنگ استبوی او یافت که‌ز‌او بوی وفا می‌آید
هوش مصنوعی: رنگ او به خاطر زیباییاش این اندازه خوش‌رنگ است و عطرش به این دلیل دلپذیر است که از او بوی وفاداری به مشام میرسد.
مست او گشت از‌آن‌رو همگان مست وی‌اندخوش‌لقا گشت کز آن ماه‌لقا می‌آید
هوش مصنوعی: چون او به حال مستی درآمد، همه از او مست شدند. خوشرویی او باعث شده که دیگران نیز از زیبایی او شاد و سرمست شوند.
نی بگویم ز ملولی کسی غم نخورمکه شکر رشک برد ز آنچ مرا می‌آید
هوش مصنوعی: من نمیگویم از غصه کسی ناراحت نیستم، چرا که کسی به خاطر آنچه که به من میرسد، حسد میبرد.
زان دلیر‌ست که با شیر ژیان رو کرده‌ستزان کریم است که از گنج عطا می‌آید
هوش مصنوعی: او دلیر است که با شیر جنگیده و از او پیروز شده، و او بخشنده است که از گنجینه لطف و بخشش خود به دیگران یاری میرساند.
آنک سرمست نباشد برمد از مردمتا نگویند کز او بوی صبا می‌آید
هوش مصنوعی: او که سرمست و خوشحال است، نباید از جمع مردم دور شود تا کسی نگویند که از او بوی نسیم بهشت می‌آید.
بس کن ای دوست که سنبوسه چو بسیار خوریکه ز سنبوسه تو را بوی گیا می‌آید
هوش مصنوعی: ای دوست، از خوردن سنبوسه دست بردار! زیرا اگر زیاد بخوری، بوی گیاه از دهانت بلند میشود.