غزل شمارهٔ ۸۳۵
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف احاسس و وضعیت‌هایی می‌پردازد که در آن‌ها زیبایی و عشق وجود دارد، اما نمی‌توانند به درستی ابراز شوند یا عملی انجام دهند. شاعر به مفهوماتی از جمله خنده گل، تابش آفتاب، و بوی خوش اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که حتی وقتی زیبایی یا شادی وجود دارد، ممکن است به دلایلی نتوانند خود را نشان دهند یا عکس‌العملی از خود بروز دهند. به‌عبارت دیگر، در زندگی و روابط انسان‌ها، احساسات و زیبایی‌ها ممکن است دچار محدودیت‌هایی شوند که نمی‌توانند به‌راحتی ابراز شوند.
گل خندان که نخندد چه کندعلم از مشک نبندد چه کند
هوش مصنوعی: اگر گلی که همیشه خندان است، دیگر نخندد، چه بر سر علم خواهد آمد؟ و اگر مشک نبندد، چه اتفاقی خواهد افتاد؟
نار خندان که دهان بگشادستچونک در پوست نگنجد چه کند
هوش مصنوعی: چشمک زدن نارنجی که وقتی دهانش را باز کرده، وقتی نمیتواند در پوست خود جا بگیرد، چه کار کند؟
مه تابان به جز از خوبی و نازچه نماید چه پسندد چه کند
هوش مصنوعی: ماه روشن به جز زیبایی و دلربایی چه کار دیگری میتواند انجام دهد؟ چه چیزی را میتواند بپسندد یا چه کاری میتواند بکند؟
آفتاب ار ندهد تابش و نورپس بدین نادره گنبد چه کند
هوش مصنوعی: اگر خورشید نور و روشنایی ندهد، پس این گنبد زیبا چه فایدهای دارد؟
سایه چون طلعت خورشید بدیدنکند سجده نخنبد چه کند
هوش مصنوعی: سایه وقتی چهره خورشید را میبیند، نمیتواند به زمین بیفتد و سجده کند، پس چه کاری از او برمیآید؟
عاشق از بوی خوش پیرهنتپیرهن را ندراند چه کند
هوش مصنوعی: عاشق به خاطر عطر دلانگیز پیراهن محبوبش، هیچ کاری نمیتواند بکند جز اینکه پیراهنش را نپاره و دست از عشق برندارد.
تن مرده که بر او برگذرینشود زنده نجنبد چه کند
هوش مصنوعی: اگر بر جسد مردهای بگذری، زنده نشود و حرکتی از او برنمیخیزد دیگر چکار کند (مثال است برای زنده کردن مرده)
دلم از چنگ غمت گشت چو چنگنخروشد نترنگد چه کند
هوش مصنوعی: دل من از دلتنگی هات به درد آمده است، مثل چنگی که در آن نتهایش نرود و به صدا درنیاید، چه میتواند بکند؟
شیر حق شاه صلاح الدینستنکند صید و نغرد چه کند
هوش مصنوعی: شیر خداوند، شاه صلاحالدین است. او صید نمیکند و نمیغرد، پس چه کاری میتواند انجام دهد؟