غزل شمارهٔ ۸۴۲
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی عشق و ارتباط با محبوب است. شاعر از زیبایی‌های محبوب و تأثیر آن بر دل عاشقان صحبت می‌کند و پیامی از او برای عاشقان می‌آورد. او به نقش و خطی که این پیام را منتقل می‌کند اشاره می‌کند و عشق را به نوعی یک حلقه می‌داند که او را به سمت محبوب می‌کشاند. شاعر به حالت مستی و شوق خود در پی محبوب اشاره می‌کند و از دل‌مشغولی‌هایی که عشق در او به وجود آورده، سخن می‌گوید. در پایان نیز به جایی اشاره می‌کند که محبوبش (شمس دین) حاضر است و بر این باور است که در آن مکان هیچ دردی نخواهد ماند.
آن ماه کو ز خوبی بر جمله می‌دواندای عاشقان شما را پیغام می‌رساند
هوش مصنوعی: آن ماه زیبا که با زیباییاش بر همه میتابد، ای عاشقان، پیامی برای شما دارد.
سوی شما نبشت او بر روی بنده سطریخط خوان کیست این جا کاین سطر را بخواند
هوش مصنوعی: او پیامی برای شما نوشته است و بر روی بنده خطی کشیده، اما کسی در اینجا نیست که بتواند آن را بخواند.
نقشش ز زعفران است وین سطر سر جانستهر حرف آتشی نو در دل همی‌نشاند
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و تأثیرگذاری کلمات اشاره دارد. می‌گوید که نقش و نگار آن به یکنواختی زعفران است و هر کلمهای که در این متن آمده، مانند شعلهای تازه در دل آدمی اثر میگذارد. به طور کلی، این شعر به هنر و تأثیر هنر در زندگی انسانها اشاره می‌کند.
کنجی و عشق و دلقی ما از کجا و خلقیلیک او گرفته حلقی ما را همی‌کشاند
هوش مصنوعی: ما در جایی آرام و پر از عشق و زیبایی هستیم، اما نمیدانیم که این حالت از کجا آمده است. دیگران نیز وجود دارند، اما او با محبت و جاذبهاش ما را به سوی خود می‌کشاند.
بی دست و پا چو گویی سوی وییم غلطانچوگان زلف ما را این سو همی‌دواند
هوش مصنوعی: شبیه کسی هستیم که بدون دست و پا به سمت او میرویم؛ زلف ما مثل یک توپ در حال حرکت است و او ما را به سمت خود می‌کشاند.
چون این طرف دویدم چوگانش حمله آردسوی خودم کشاند این سر بگو کی داند
هوش مصنوعی: وقتی که من به سمت این طرف دویدم، چوگانش به من حمله ور شد و این سر را به سمت خودم کشاند. بگو، کی میتواند این را بداند؟
هر سو که هست مستم چوگان او پرستمدر عین نیست هستم تا حکم خود براند
هوش مصنوعی: هر کجا که میروم و سرمست هستم، در حقیقت به خاطر قدرت اوست که در این دنیا احساس وجود میکنم. حتی اگر به ظاهر وجود نداشته باشم، در باطن تحت فرمان او هستم.
گر زانک تو ملولی با خفتگان بنه سرزیرا فسردگان را هم خواب وارهاند
هوش مصنوعی: اگر تو از تنهایی و کسالت خستهای، سر را پایین بگذار و استراحت کن، چرا که خوابآلودگان هم نیاز به آرامش و خواب دارند.
آن جا که شمس دینم پیدا شود به تبریزوالله که در دو عالم نی درد و درد ماند
هوش مصنوعی: هر جا که شمسالدین من حاضر شود، در تبریز، قسم به خدا که در هیچ دو جهانی، نه دردی باقی میماند و نه دلی آزرده.