غزل شمارهٔ ۸۶۰
هوش مصنوعی: این شعر به تمجید از عشق و حقیقت می‌پردازد و به این نکته اشاره می‌کند که در جستجوی حقیقت، باید از خیال و زرق و برق دنیا دوری کرد. شاعر به دل می‌گوید که اگر کم‌کاری کنی، به کمال نخواهی رسید و عشق واقعی، جان انسان را به اوج می‌برد. دنیا و دنیاگرایی را توصیف می‌کند که باعث غفلت از حقیقت می‌شود. او همچنین به زیبایی‌های عشق اشاره می‌کند که فراتر از زیبایی‌های ظاهری است و واقعیات عمیق‌تری را در بر دارد.
به طور کلی، این شعر به یک تجربه معنوی و جستجوی حقیقت اشاره دارد، با تأکید بر عشق و زیبایی‌های درونی که فراتر از دنیاگری است.
ای دل اگر کم آیی کارت کمال گیردمرغت شکار گردد صید حلال گیرد
هوش مصنوعی: ای دل، اگر کمی احتیاط کنی، کارهایت به بهترین شکل انجام خواهد شد و فرصتها برایت به خوبی مناسب می‌شود.
مه می‌دود چو آیی در ظل آفتابیبدری شود اگر چه شکل هلال گیرد
هوش مصنوعی: ماه مانند یک زیبایی درخشان است که هنگامی که تو در سایه آفتاب قرار میگیری، جلا و درخشش خاصی پیدا می‌کند، حتی اگر به شکل هلال درآید.
در دل مقام سازد همچون خیال آن کسکاندر ره حقیقت ترک خیال گیرد
هوش مصنوعی: کسی که در مسیر حقیقت قدم میگذارد و از خیال و توهم فاصله میگیرد، در دل خود به مقامی دست مییابد که شبیه به خیال اوست.
کو آن خلیل گویا وجهت وجه حقاوان جان گوشمالی کو پای مال گیرد
هوش مصنوعی: کجاست آن خلیل که حقیقت را به خوبی میشناسد و به درستی درک می‌کند؟ و آن روحی که با درد و رنج، به دور از هر چیز، گام برمیدارد و از خود میگذرد.
این گنده پیر دنیا چشمک زند ولیکنمر چشم روشنان را از وی ملال گیرد
هوش مصنوعی: این دنیا با همه زرق و برقش ممکن است برای برخی جاذبه داشته باشد، اما در حقیقت باعث ناامیدی و سردرگمی کسانی می‌شود که به حقیقت نگاه میکنند و خواهان روشنی و آگاهی هستند.
گر در برم کشد او از ساحری و شیوهاندر برش دل من کی پر و بال گیرد
هوش مصنوعی: اگر او با جادو و روش خود من را به خود جلب کند، دل من دیگر نمیتواند آزاد و رها باشد.
گلگونه کرده است او تا روی چون گلم رابویش تباه گردد رنگش زوال گیرد
هوش مصنوعی: او چهرهاش را به زیبایی گل آراسته است، اما بویش باعث نابودی رنگ و زیباییاش می‌شود.
رخ بر رخش منه تو تا رویت از شهنشهمانند آفتابی نور جلال گیرد
هوش مصنوعی: هرگز چهرهات را از من دور نکن، زیرا نور چهرهات همچون آفتاب، جلال و زیبایی را به ارمغان میآورد.
چه جای آفتابی کز پرتو جمالشصد آفتاب و مه را بر چرخ حال گیرد
هوش مصنوعی: چه جایی میتواند باشد که از زیبایی او، نورش میتواند صد آفتاب و ماه را تحت تاثیر قرار دهد و بر گردش آسمان اثر بگذارد؟
شویان اولینش بنگر که در چه حالندآن کاین دلیل داند نی آن دلال گیرد
هوش مصنوعی: به دقت نگاه کن به حال کسانی که در آغاز مسیر قرار دارند، زیرا آنها خود دلیل این موضوعاند و نیازی به کسی دیگر برای راهنمایی ندارند.
ای صد هزار عاقل او در جوال کردهکو عقل کاملی تا ترک جوال گیرد
هوش مصنوعی: او به تعداد زیادی عاقل، عقل کامل را در یک کیسه جمع کرده است تا از آن کیسه بیرون بیفتد و جای خود را پیدا کند.
خطی نوشت یزدان بر خد خوش عذارانکز خط سیه‌تر است او کاین خط و خال گیرد
هوش مصنوعی: خداوند بر دل عذاران خطی زیبا و نوشتاری خوشایند دارد، که نشان میدهد آنها از خط و خال سیاهتر هستند.
از ابر خط برون آ وز خال و عم جدا شوتا مه ز طلعت تو هر شام فال گیرد
هوش مصنوعی: از ابر فاصله بگیر و از خال و عیب خود دور شو، تا چهره زیبای تو هر شب مانند ماه درخشان باشد و دنیا از جمال تو بهرهمند شود.