غزل شمارهٔ ۸۸۰
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف و تحلیل وضعیت نابسامان جامعه و حکومت می‌پردازد. بیان می‌کند که ظلم و فساد باعث ویرانی مملکت و سلطنت شده و بخت‌ها به خواب رفته‌اند. از یک سو، اشاره به ظلم‌های پنهان و نهان در جامعه دارد و از سوی دیگر نشانه‌هایی از امید و عبرت‌آموزی را مطرح می‌کند. در انتها به دعا و امید به آینده‌ای روشن اشاره می‌شود، با این مضمون که با آگاهی از عواقب اعمال گذشته، می‌توان به تغییر اوضاع امیدوار بود.
صد مصر مملکت ز تعدی خراب شدصد بحر سلطنت ز تطاول سراب شد
هوش مصنوعی: تعدی و سوء استفاده از قدرت باعث ویرانی و نابودی بسیاری از سرزمینها شده و به همین ترتیب، دریاهای سلطنت و حکومت نیز به خاطر تمایل به تجاوز و زیادهخواهی به سراب بدل گشتهاند.
صد برج حرص و بخل به خندق دراوفتادصد بخت نیم خواب به کلی به خواب شد
هوش مصنوعی: بسیاری از فرصتها و شانسها به خاطر حرص و بخل از دست رفته‌اند و اکنون این شانسها به خواب رفته‌اند و دیگر در دسترس نیستند.
آن شاهراه غیب بر آن قوم بسته بودوان ماه زنگ ظلم به زیر حجاب شد
هوش مصنوعی: آن راهی که به عالم غیب منتهی می‌شود، برای آن قوم بسته بود و آن ماه تابان که نماد ظلمت و غم بود، در زیر پوششی پنهان شده بود.
وان چشم کو چو برق همی‌سوخت خلق رادر نوحه اوفتاد و به گریه سحاب شد
هوش مصنوعی: آن چشمی که مانند برق میدرخشید، اکنون به دلیل غم و اندوهی که ایجاد کرده، باعث شده مردم در نوحهاش به گریه بیفتند و اشکها مانند باران نازل شوند.
وان دل که صد هزار دل از وی کباب بوددر آتش خدای کنون او کباب شد
هوش مصنوعی: دلهایی که از عشق او همیشه در آتش بودند، اکنون خود او به کباب تبدیل شد.
ای شاد آن کسی که از این عبرتی گرفتاو را از این سیاست شه فتح باب شد
هوش مصنوعی: شخصی که از این تجربه درس میگیرد و از راهی که دیگران رفته‌اند، موفق به درک حقایق و سیاستهای زندگی می‌شود، واقعا خوششانس و سعادتمند است.
چون روز گشت و دید که او شب چه کرده بودسودش نداشت سخره صد اضطراب شد
هوش مصنوعی: وقتی روز فرا رسید و او متوجه شد که شب چه کارهایی انجام داده، دیگر سودی نداشت و به دلیل نگرانی و اضطراب، به شدت دچار تشویش شد.
چون بخت روسپید شب اندر دعا گذارزیرا دعای نوح به شب مستجاب شد
هوش مصنوعی: زمانی که شانس و اقبال تو در حال خوب است، شب را در دعا و نیایش بگذران، چرا که دعای پیامبر نوح در شب مستجاب شد.