غزل شمارهٔ ۹۳۷
هوش مصنوعی: این متن به وصف عشق و تاثیر عمیق آن بر زندگی انسان می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که عشق به معشوق باعث می‌شود انسان از اطرافیان و متعلقات خویش فاصله بگیرد و همه چیز را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. عشق نه تنها موجب ویرانی و خرابی می‌شود، بلکه به جان عاشق نیز لطمه می‌زند. شاعر از بی‌خیالی و عدم ارزش برای مال و مقام در برابر عشق سخن می‌گوید و اینکه جان عاشق در حقیقت پر از آتش عشق است. او به این نکته اشاره می‌کند که غیر از عشق، هیچ چیز دیگری ارزش ندارد و در نهایت زندگی بدون عشق، محصور در نگرانی و اضطراب است. عشق، عمیقاً انسان را تحت تاثیر قرار داده و مانع از دیدن زیبایی‌های دیگر جهان می‌شود. در انتها، شاعر به قداست عشق اشاره می‌کند و این که درک جمال الهی چیزی فراتر از قدرت بشری است.
فراغتی دهدم عشق تو ز خویشاونداز آنک عشق تو بنیاد عافیت برکند
هوش مصنوعی: به من آرامش و آسودگی بده، زیرا عشق تو باعث شده که رابطههای خانوادگیام دچار مشکلات شود و بیثباتی به بار بیاورد.
از آنک عشق نخواهد به جز خرابی کاراز آنک عشق نگیرد ز هیچ آفت پند
هوش مصنوعی: عشق تنها میخواهد که همهچیز را از بین ببرد و از هیچ آسیب و مشکل نمیآموزد.
چه جای مال و چه نام نکو و حرمت و بوشچه خان و مان و سلامت چه اهل و یا فرزند
بَوش (بر وزن شوق) یعنی کرّ و فر و خودنمایی همراه با شادی.
که جان عاشق چون تیغ عشق بربایدهزار جان مقدس به شکر آن بنهند
هوش مصنوعی: جان عاشق مانند تیغی است که عشق را به دست میآورد و به خاطر این عشق، هزاران جان مقدس را به شکرگزاری تسلیم می‌کند.
هوای عشق تو و آن گاه خوف ویرانیتو کیسه بسته و آن گاه عشق آن لب قند
هوش مصنوعی: خواستهایم از عشق تو لذت ببریم، اما همواره نگران ویرانی و آسیبهای ناشی از آن هستیم. در حالی که به چیزهایی فکر میکنیم که آنجا هستند و ما را درگیر عشق کردهاند، هنوز طعم شیرین عشق تو را در یاد داریم.
سرک فروکش و کنج سلامتی بنشینز دست کوته ناید هوای سرو بلند
هوش مصنوعی: سر خود را پایین بیاور و در مکانی آرام و بیخطر نشسته، زیرا از تلاش برای رسیدن به موقعیتهای بلند و بزرگ، نتیجهای حاصل نخواهد شد.
برو ز عشق نبردی تو بوی در همه عمرنه عشق داری عقلیست این به خود خرسند
هوش مصنوعی: اگر از عشق دوری کردهای، در تمام عمر نتوانستهای از بوی عشق بهرهمند شوی. این نشاندهندهی آن است که نه عشق واقعی داری و نه عقل، و این موضوع باید تو را به فکر فرو ببرد.
چه صبر کردن و دامن ز فتنه بربودننشسته تا که چه آید ز چرخ روزی چند
هوش مصنوعی: شخصی در حال تحمل سختیها و چالشهاست و نشان می‌دهد که با صبر و حوصله از مشکلات دوری می‌کند. او منتظر است ببیند روزگار چه پیش خواهد آورد و چه تغییراتی در زندگیاش رخ خواهد داد.
درآمد آتش عشق و بسوخت هر چه جز اوستچو جمله سوخته شد شاد شین و خوش می‌خند
هوش مصنوعی: آتش عشق وارد شد و هر چیزی غیر از او را سوزاند. وقتی همه چیز سوخت، خوشحال و شاداب باش و بخند.
و خاصه عشق کسی کز الست تا به کنوننبوده است چنو خود به حرمت پیوند
هوش مصنوعی: عشق به کسی که از جهان پیشین تا به امروز وجود نداشته، به عنوان یک پیوند مقدس و محترم در نظر گرفته می‌شود.
اگر تو گویی دیدم ورا برای خداگشای دیده دیگر و این دو را بربند
هوش مصنوعی: اگر تو بگویی که او را دیدم، برای خدا چشم دیگری باز کن و این دو چشم را ببند.
کز این نظر دو هزاران هزار چون من و توبه هر دو عالم دایم هلاک و کور شدند
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد مانند ما به خاطر این نگاه، در این دنیا و آن دنیا به طور مداوم به نابودی و نابینایی دچار شدهاند.
اگر به دیده من غیر آن جمال آیدبکنده باد مرا هر دو دیده‌ها به کلند
هوش مصنوعی: اگر غیر از آن زیبایی که در چشمان من است، چیز دیگری دیده شود، ای کاش که هر دو چشمم از بین برود.
بصیرت همه مردان مرد عاجز شدکجا رسد به جمال و جلال شاه لوند
هوش مصنوعی: درک و فهم تمام مردان بزرگ ناتوان شده است. چگونه میتوان به زیبایی و عظمت یک شاه زیبا دست یافت؟
دریغ پرده هستی خدای برکندیچنانک آن در خیبر علی حیدر کند
ای کاش خدا حجاب هستی را بر می‌کند چنانکه علی حیدر در خیبر را کند.
که تا بدیدی دیده که پنج نوبت اوهزار ساله از آن سو که گفته شد بزنند
که تا دیده ببیند که پنجنوبت شاهی و فرمانروایی او را هزار سال از آن سو (که گفته شد) بزنند.