غزل شمارهٔ ۱۰۳۹
هوش مصنوعی: شعر در مورد جستجوی حقیقت و مسأله وجود خداست. شاعر از دوری و بی‌هدفی در دنیا صحبت می‌کند و به این نکته اشاره دارد که در غیر از خدا جایی وجود ندارد. او به اهمیت حضور و وجود خدا در زندگی می‌پردازد و می‌گوید که اگر خدا در دل و جان باشد، چیزی کم نیست. همچنین به موضوع رهایی از غم و اندیشه‌های منفی و استقبال از عشق و لطف الهی می‌پردازد. شاعر دعوت می‌کند که به مراسم شادی و وصال بیایند و به معنای عمیق وجود توجه کنند. با صدا زدن به دیگران، او بر اهمیت جمع شدن و دسترسی به لطف و نعمت‌های خدا تأکید می‌کند. در نهایت به این نکته می‌رسد که بهتر است سکوت کنیم تا حقیقت بیان شود.
بگرد فتنه می‌گردی دگربارلب بامست و مستی هوش می‌دار
هوش مصنوعی: به دنبال مشکلات و چالشها نباش، بار دیگر به لبهی خطر نزدیک شوی و دقت کن که در حالت مستی، هوشیاری خود را از دست ندهی.
کجا گردم دگر کو جای دیگرکه ما فی الدار غیر الله دیار
هوش مصنوعی: دیگر کجا بروم که جایی غیر از خدا در این خانه نیست و همه چیز متعلق به اوست.
نگردد نقش جز بر کلک نقاشبگرد نقطه گردد پای پرگار
هوش مصنوعی: نقش و نگار تنها بر روی بوم هنرمند شکل میگیرد و هیچ چیزی بدون زمینه و بستر مناسب قابل ظهور نیست. هر نقطهای که به آن اشاره شود، باید بر اساس قواعد و اصولی مشخص شکل بگیرد.
چو تو باشی دل و جان کم نیایدچو سر باشد بیاید نیز دستار
هوش مصنوعی: وقتی تو هستی، دل و جان به کم نمیآید، زیرا زمانی که سر باشد، حجاب و کلاهی نیز میآید.
گرفتارست دل در قبضه حقگرفته صعوه را بازی به منقار
هوش مصنوعی: دل در چنگال قدرت الهی اسیر شده است، و پرنده بازیچهای در منقار خود دارد.
ز منقارش فلک سوراخ سوراخز چنگالش گران جانان سبکبار
هوش مصنوعی: پرندهای که به راحتی از سوزن سوراخ می‌کند و با چنگال قوی خود بر جانان تسلط دارد، به نوعی به قدرت و زیبایی او اشاره دارد. این بیان احساس سبکی و آزادی را در برابر مشقتها و مشکلات زندگی به نمایش میگذارد.
رها کن این سخن‌ها را ندا کنبه مخموران که آمد شاه خمار
هوش مصنوعی: این را بگذار کنار و دیگر به این حرفها نپرداز. به کسانی که در حال مستی هستند بگو که شاه خوشحال و خمار به اینجا آمده است.
غم و اندیشه را گردن بریدندکه آمد دور وصل و لطف و ایثار
هوش مصنوعی: غم و اندوه را کنار گذاشتند، زیرا که زمان رسیدن به وصال و محبت و فداکاری فرارسیده است.
هلا ای ساربان اشتر بخواباناز این خوشتر کجا باشد علف زار
هوش مصنوعی: ای ساربان، زود قاطر را بیار و بگذار بخوابد؛ جایی بهتر از این که علف زیاد باشد، پیدا نمیشود.
چو مهمانان بدین دولت رسیدندبیا ای خازن و بگشای انبار
هوش مصنوعی: وقتی مهمانان به این موهبت و نعمت رسیدند، ای نگهبان، بیا و دربان را باز کن تا همه از آن بهرهمند شوند.
شب مشتاق را روزی نیایدچنین پنداشتی دیگر مپندار
هوش مصنوعی: شب در انتظار صبح است، اما چنین روزی نخواهد آمد. این را دیگر در ذهنت نپروران.
خمش کن تا خموش ما بگویدویست اصل سخن سلطان گفتار
هوش مصنوعی: سکوت کن تا سکوت ما حرف بزند، زیرا اصل مطلب را سلطان کلام بیان کرده است.