غزل شمارهٔ ۱۰۷۲
هوش مصنوعی: این شعر به مضامین عشق، روحانیت، و حالت‌های انسانی می‌پردازد. شاعر با استفاده از تصاویر و استعاره‌های غنی، به عشق عمیق و بی‌پایان اشاره می‌کند. او از استعداد و توانایی خود در عشق سخن می‌گوید و اظهار می‌کند که حتی در سخت‌ترین شرایط نیز باید به عشق وفادار ماند. شاعر به وضوح نشان می‌دهد که دل‌بستگی به معشوق، حتی در مواجهه با مشکلات، ارزشمند است و می‌تواند زندگی را معنا ببخشد. همچنین، به رابطه بین انسان و خدا اشاره کرده و یادآور می‌شود که هر فرد باید در مسیر رشد و یادگیری گام بردارد. در نهایت، شاعر به زیبایی و ناپایداری عشق و زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که بدون عشق، زندگی تاریک و بی‌معناست.
گر خورد آن شیر عشقت خون ما را خورده گیرور سپارم هر دمی جان دگر بسپرده گیر
هوش مصنوعی: اگر آن شیر عشق تو بخواهد، خون ما را بخورد، در آن صورت با آن بجنگ. و اگر هر لحظه جانم را به تو بسپارم، تو هم آن را بپذیر.
سردهم این دم توی می بی‌محابا می‌خورمگر کسی آید برد دستار و کفشم برده گیر
هوش مصنوعی: در این جا سخنگو به حالتی از سهلانگاری و بیخیالی اشاره می‌کند. او در حالیکه غرق در لذت نوشیدن مشروبات است، نگران سرقت یا از دست دادن وسایلش نیست. حتی اگر کسی بیخبر به او نزدیک شود و دستمال یا کفشهایش را بردارد، او توجهی به این موضوع ندارد و همچنان در حال نوشیدن است.
گر بگوید هوشیاری زرق را پرورده‌ایبا چنین برقی پیاپی زرق را پرورده گیر
هوش مصنوعی: اگر کسی بگوید که تو با این شدت و زیبایی، جعلی بودن را پرورش دادهای، باید قبول کنی که در واقع این درخشش هم در اثر پرورش دادن همان جعلیات است.
جان من طغرای باقی دارد اندر دست خویشصورتم امروز و فردایی‌ست او را مرده گیر
امروز و فردایی است: دو روز بیشتر نمیپاید
از خدا دریا همی‌خواهی و مار خشکی‌ییچون تو ماهی نیستی دریا به دست آورده گیر
و مار خشکییی: اما مار خشکی هستی
غوره افشاری و گویی من ریاضت می‌کنمچونک میخواره نه‌ای رو شیره افشرده گیر
هوش مصنوعی: اگر میگویی که من در حال ریاضت کشیدن هستم، باید توجه داشته باشی که من مانند یک میخوار نیستم که از شیرهی انگور بگذرم و آن را نادیده بگیرم.
صوفیان صاف را گویی که دُردی خورده‌اندصوفیان را صاف می‌دارد تو بستان درده گیر
هوش مصنوعی: صوفیان که بسیار زلال و بیآلایش به نظر میرسند، به نظر میرسد که تجربهای خاص دارند. تو نیز میتوانی از این پاکی بهرهمند شوی و در این راه، درد و رنج را بپذیری.
هر شکوفه کز می ما نیست خندان بر درختگرچه او تازه‌ست و خندان هم کنون پژمرده گیر
هوش مصنوعی: هر شکوفهای که بر درخت ظاهر می‌شود و از می خوشحال نیست، هرچند که در لحظهای تازه و شاداب به نظر میرسد، در نهایت ممکن است پژمرده و زوالیافته شود.
شمس تبریزی تو خورشیدی و از تو چاره نیستچونک بی‌تو شب بوَد استاره‌ها بشمرده گیر
هوش مصنوعی: شمس تبریزی، تو همچون خورشیدی هستی و به هیچ طریقی نمیتوان از تو بینیاز بود، زیرا در absence تو، شب تاریک و بدون نور ستارهها خواهد بود.