غزل شمارهٔ ۱۰۸۰
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و لذت از شراب و می‌پردازد و به طور کلی حال و هوای عیش و نوش را منتقل می‌کند. شاعر از دوری مردم از می و شریعت می‌گوید و اشاره می‌کند که هرچند دانایان نمی‌توانند رنگ و طعم می را درک کنند، اما عقل آنها هنوز به ماهیت حقیقت پی می‌برد. اشاره به عشق و زیبایی معشوق نیز دارد و می‌گوید که حتی اگر در مجلسی با پادشاهان باشی، با ورود به این بزم خاص، احساس خاصی خواهی داشت. در نهایت، شاعر از شنیدن نغمه‌های عاشقانه و زیبایی‌های عشق می‌گوید و بر لزوم ارتباط با لذت‌های زنده تأکید می‌کند.
ساقیا هستند خلقان از می ما دور دورزان جمال و زان کمال و فر و سیما دور دور
هوش مصنوعی: ای ساقی، مردم به خاطر زیبایی و کمال تو و نیز ظاهر و جلوهات از می تو دور افتادهاند.
گرچه پیر کهنه‌ای در حکمت و ذوق و صفااز شراب صاف ما هستی تو پیرا دور دور
هوش مصنوعی: با اینکه تو تجربهای قدیمی در دانایی و سلیقه و پاکی داری، اما با شراب زلال ما، هنوز جوان و شاداب هستی.
چونک بینایان نمی‌بینند رنگ جام راعقل خود داند که باشد جان اعمی دور دور
هوش مصنوعی: چون بینایان قادر به دیدن رنگ جام نیستند، عقل میفهمد که روح نابینا همیشه از آن دور است.
چون صریح و رمز قاضی می‌نداند جان اودور باشد از دل او رمز و ایما دور دور
هوش مصنوعی: قاضی نمیداند که جان او از دلش دور است، زیرا هم صریح و هم رمز را نمیشناسد و این بُعد فاصلهای است که نمیتواند درک کند.
تا نبرد تیغ شمس الحق زنار تو راجان تو باشد از آن لطف و چلیپا دور دور
هوش مصنوعی: تا زمانی که شمشیر شمس الحق به جان تو آسیب نرسانده، تو از لطف الهی و راه راست فاصله نخواهی گرفت.
تا ز خوبی بتان خالی نگردد جان توباشی از رخسار آن دلدار زیبا دور دور
هوش مصنوعی: تا زمانی که زیبایی معشوقان در زندگی تو از بین نرود، تو نیز دور از چهره آن محبوب خوشاخلاق نخواهی بود.
گرچه اندر بزم شاهان تو بُدی سَردِه ولیکچون در این بزم اندرآیی باشی این جا دور دور
سَردِه یعنی سرحلقهی میخواران (فرهنگ رشیدی)
تو شنیدی قرب موسی طور سینا نور حقدر حضور خضر بود آن طور سینا دور دور
هوش مصنوعی: در داستانهایی که درباره موسی و خضر وجود دارد، بیان شده که نور حقیقت و معرفت، در کوه سینا بر موسی ظاهر شد. این نور، نشانهای از حضور و روشنایی الهی بود که در آن مکان خاص، در دوردستها و در دل کوه سینا احساس میشد.
سقف مینا گرچه بس عالیست پیش چشم تولیک پیش رفعتش بد سقف مینا دور دور
هوش مصنوعی: سقف مینا هرچند که در نظر تو بسیار بلند و زیباست، اما در مقایسه با بلندی واقعیاش، هنوز هم پایین به حساب میآید.
ای گران جان یا سبک شو یا برو از بزم مایا مکن مانند خود از عیش ما را دور دور
هوش مصنوعی: ای عزیز، یا سبکبار شو و با ما بمان، یا از این جمع ما برو، یا مانند خودت ما را از شادی و لذت دور نکن.
مطرب عشاق بهر من زن این نادر نوازانک هست از گوش کر این بانگ سرنا دور دور
هوش مصنوعی: موسیقیدان، برای من این آهنگ بینظیر را بزن، چون صدای این سرنا برای گوشهای ناشنوا دور است.