غزل شمارهٔ ۱۰۹۹
هوش مصنوعی: این متن شعری است عارفانه و عاشقانه که دربارهٔ عشق و زیبایی صحبت می‌کند. شاعر به زیبایی چشمان محبوب اشاره کرده و از خطراتی که این عشق می‌تواند برای دل عاشق داشته باشد، هشدار می‌دهد. او عشق را به دریایی از خون تشبیه می‌کند و به بیداردلی و احتیاط در مواجهه با عشق تأکید می‌کند. شاعر همچنین به این نکته می‌پردازد که زیبایی ظاهری تنها یک پوشش است و در عمق آن یک حقیقت نهفته است. در نهایت، دعوت به جستجوی معرفت و نور حقیقت از طریق عشق به شخصیت "شمس" و همچنین گریز به سمت او را توصیه می‌کند.
ای نهاده بر سر زانو تو سروز درون جان جمله باخبر
هوش مصنوعی: تو بر روی زانوهایت سر گذاشتهای و از عمق وجود خود به تمامی اسرار آگاه هستی.
پیش چشمت سرکش روپوش نیستآفرین‌ها بر صفای آن بصر
هوش مصنوعی: در جلوی چشمانت هیچ پوششی نیست، و به خاطر پاکی نگاهت، شایستهی ستایش و تحسین هستی.
بحر خونست ای صنم آن چشم نیستالحذر ای دل ز زخم آن نظر
هوش مصنوعی: عزیز من، چشمانت همچون دریایی از خون است، پس ای دل، مراقب باش، زیرا نگاه تو می‌تواند زخمهای عمیقی به همراه داشته باشد.
در مژه او گرچه دل را مژده‌هاستالحذر ای عاشقان از وی حذر
هوش مصنوعی: اگرچه مژههای او وعدههای شیرین و امیدبخش برای دل دارند، اما ای عاشقان، باید از او دوری گزید و مراقب باشید.
او به زیر کاه آب خفته‌ستپا منه گستاخ ور نی رفت سر
هوش مصنوعی: او در زیر کاه آب خوابیده است، پا نگذار بر او، مگر اینکه میخواهی سرش را به خطر بیندازی.
خفته شکلی اصل هر بیدادییتا ز خوابش تو نخسپی ای پسر
هوش مصنوعی: وقتی کسی در خواب غفلت است و به بیداری نمیرسد، به نوعی خود را در دام ظلم و بیعدالتی قرار می‌دهد. اگر میخواهی از این حالت خارج شوی و آگاه شوی، باید بیدار شوی و به حقیقت پی ببری.
پاره خواهم کرد من جامه ز توای برادر پاره‌ای زین گرمتر
هوش مصنوعی: من به خواست خود، جامهات را پاره خواهم کرد، ای برادر، چرا که دلیلی برای آن دارم که این کار از این حرارت بیشتر خواهد بود.
سرکه آشامی و گویی شهد کودست تو در زهر و گویی کو شکر
هوش مصنوعی: از نگاه تو، سرکه تلخ و زننده است، در حالی که از زبان تو شیرینی میرسد. دست تو در زهر و تلخی غرق شده است؛ در حالی که گویی شکر در آن نهفته است.
روح را عمریست صابون می‌زنییا تو را خود جان نبودست ای مگر
هوش مصنوعی: در طول عمر، تو مشغول پاکسازی روح خود بودهای یا این که جان خودت به خودی خود پاک نیست.
تا به کی صیقل زنی آیینه راشرم بادت آخر از آیینه گر
هوش مصنوعی: تا کی میخواهی آینه را پاک کنی و از خودت شرمنده باشی؟ اگر قرار است از آینه خجالت بکشی، پس کار را تمام کن.
سوی بحر شمس تبریزی گریزتا برآرد ز آینه جانت گهر
هوش مصنوعی: به سمت دریای شمس تبریزی برو تا از آینه جانت جواهراتی ظهور کند.