غزل شمارهٔ ۱۱۰۷
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به ناکامی‌ها و آسیب‌هایی که در زندگی شاهد آن‌ها بوده اشاره می‌کند و می‌گوید که باید از دیدن بدی‌ها و برداشت‌های منفی خودداری کرد. او بر این نکته تأکید دارد که افراد باید با دقت و بصیرت به جهان بنگرند و حقایق را بشناسند. همچنین، وجود تضادها و دوعریفی‌های زندگی را بیان می‌کند، از جمله خوب و بد، و به زاهدان می‌گوید که آن‌ها در جستجوی خلوت و آرامش هستند. در نهایت، شاعر می‌خواهد بر اهمیت حفظ حقیقت و پرهیز از فریبکاری تأکید کند.
در چمن آیید و بربندید دیدتا نیفتد بر جماعت هر نظر
هوش مصنوعی: بیایید در باغ گلابی بسر بریم و با دقت نگاه کنیم تا هیچ نظری بر جمع مردم نیفتد.
من زیان‌ها کرده‌ام من دیده‌امزخم‌ها از چشم هر بی‌پا و سر
هوش مصنوعی: من اشتباهات زیادی انجام دادهام و زخمها و دردهای ناشی از آن‌ها را از کسانی که بیدست و پا و بیسر هستند، دیدهام.
چشم بد دیدیم ما کز زخم اوروسیه گردد عیان شمس و قمر
هوش مصنوعی: ما از چشم زخم آسیب دیدهایم و به خاطر این درد، خورشید و ماه به وضوح نمایان میشوند.
دور باد از رزم شیران چشم سگدور باد از مهد عیسی کون خر
هوش مصنوعی: دور باشد از میدان جنگ دلاوران، نگاهِ کمارزش و ناپاک. همچنین از محیطی که عیسی در آن به دنیا آمده، وجود حیوانات پست و بیارزش باید دور باشد.
تیر پرانست از چشم بدانخلوت آمد تیر ایشان را سپر
هوش مصنوعی: چشم او مانند تیر است که به سمت دیگری پرتاب میشود و در آنجا تیرهای دیگران را خنثی می‌کند.
لیک چشم نیک و بد آمیخته‌ستقلب را هر کس بنشناسد ز زر
هوش مصنوعی: اما چشم نیک و بد با هم در دل آمیختهاند، هر کس که بتواند آن را بشناسد، از طلا هم ارزشمندتر است.
زاهدانش آه‌ها پنهان کنندخلوتی جویند در وقت سحر
هوش مصنوعی: زاهدان در دل خود آههای زیادی دارند و در زمان سحر به دنبال تنهایی و خلوت میگردند.
لیک این مستان به حکم خود نیندنیستشان جز حفظ حق حصنی دگر
هوش مصنوعی: اما این شیداییها به خاطر خودشان نیست، تنها هدفشان حفظ حقوق و ارزشهای دیگری است.
باد کم پران مزن لاف خوشیباد آرد خاک و خس را در بصر
هوش مصنوعی: باد آرامی نزن که شادی و خوشی آن نمیپاید. چرا که با همین باد، خاک و علف هم در چشم آدمی مینشیند و میتواند آزاردهنده باشد.