غزل شمارهٔ ۱۱۵۵
هوش مصنوعی: این شعر به اهمیت انتخاب زمان و مکان مناسب در زندگی اشاره دارد. شاعر می‌گوید که اگر درختی به مکان مناسب منتقل شود، نیازی به رنج بردن از ابزارها مانند اره و تبر ندارد. در واقع، انسان نیز باید به دنبال شرایط و فرصت‌های خوب باشد تا رشد کند و تحت تاثیر عوامل منفی قرار نگیرد. به عبارت دیگر، انتخاب صحیح زمان و مکان می‌تواند در موفقیت و شکوفایی فرد تاثیرگذار باشد و او را از تیرگی و زوال دور کند.
از آن مقام که نبود گشاد زود گذربرو به سوی خریدار خویش همچون زر
هوش مصنوعی: از آن جایگاهی که نمیتوان آن را به راحتی ترک کرد، به سمت کسی که به تو نیاز دارد برو، مانند زر که همیشه خواهان دارد.
درخت اگر متحرک شدی ز جای به جانه رنج اره کشیدی نه زخمه‌های تبر
هوش مصنوعی: اگر درخت از جایی به مکان دیگری منتقل شود، نه رنجی از اره متحمل میشود و نه آسیبهایی از ضربههای تبر.
زمان چو حاکم تست و مکان چو معبر تومکان نیک گزین و زمان نکو بنگر
هوش مصنوعی: زمان مانند یک حاکم است و مکان مانند یک مسیر. بنابراین باید مکان خوبی را انتخاب کنی و به زمان نیز با دقت نگاه کنی.
چنان شوی که مکان و زمان و اهل زماندگر نتاند کردن به فعل در تو اثر
هوش مصنوعی: به گونهای تبدیل شوی که نه مکان و نه زمان و نه مردم زمانه نتوانند بر کارهایت تأثیر بگذارند.
تو تیره گردی از شب چو آینه گردوننه زردروی خزان گردی از هوا چو شجر
هوش مصنوعی: شما در تاریکی شب مانند آینهای تیره میشوید و درختان در پاییز از تغییرات هوا زرد نمیشوند.