غزل شمارهٔ ۱۴۲۳
هوش مصنوعی: این شعر به بیان احساس عاشقانه و دلتنگی گوینده می‌پردازد. او از دوری محبوبش رنج می‌برد و در حالی که در جستجوی اوست، خود را در تجلیات مختلف عشق و زیبایی غرق می‌کند. او به باغ و بستان به عنوان نمادهایی از وصال و خوشی اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ‌چیزی به اندازه محبوبش برایش ارزش ندارد. در ادامه، به ارزش و معنای عشق اشاره می‌کند که او را از همه چیز غنی‌تر کرده است. در نهایت، ابراز می‌کند که مستی عشق او را به حالت خشکی نمی‌کشاند و همچنان در پی وصال معشوقش می‌گردد.
تو تا دوری ز من جانا چنین بی‌جان همی‌گردمچو در چرخم درآوردی به گردت زان همی‌گردم
هوش مصنوعی: وقتی از من دور میشوی، عزیزم، احساس بیحالی و بی‌جان بودن میکنم؛ مثل اینکه در گرداب دور تو میچرخم و از فرط عشق به تو، در این دورچرخش غرق شدهام.
چو باغ وصل خوش بویم چو آب صاف در جویمچو احسان است هر سویم در این احسان همی‌گردم
هوش مصنوعی: من مانند باغی پر از عطر و بویی خوش هستم، و مانند آبی زلال که در جوی روان است. در هر طرف که میروم، احساس خوبی در دل دارم و به دنبال احسان و نیکی هستم.
مرا افتاد کار خوش زهی کار و شکار خوشچو باد نوبهار خوش در این بستان همی‌گردم
هوش مصنوعی: من به خوبی در حال گذراندن زمان و لذت بردن از زندگی هستم، مثل وزش نسیم بهاری در این باغ، و در اینجا همچنان در حال گردش و شادی هستم.
چه جای باغ و بستانش که نفروشم به صد جانششدم من گوی میدانش در این میدان همی‌گردم
هوش مصنوعی: به چه دلیل باید به باغ و بستانش اهمیت دهد، در حالی که میتوانم جانم را هم برایش بگذارم؟ من اکنون در میدان او قرار دارم و دائم در حال گردش هستم.
کسی باشد ملول ای جان که او نبود قبول ای جانمنم آل رسول ای جان پس سلطان همی‌گردم
هوش مصنوعی: کسی را بیاب که دلسرد باشد، چون او را قبول نکنی ای جان. من فرزند پیامبر هستم، بنابراین من هم در جایگاه سلطنت خود قرار میگیرم.
تو را گویم چرا مستم ز لعلش بوی بردستمکلند عشق در دستم به گرد کان همی‌گردم
هوش مصنوعی: من به تو میگویم چرا از لعل تو مست و سرشارم؛ زیرا بوی خوش او مرا به خود کشانده و عشق در دستانم است. به دور آن محفل میگردم.
منم از کیمیای جان چه جای دل چه جای جاننه چون تو آسیای نان که گرد نان همی‌گردم
هوش مصنوعی: من از ارزش و معنای زندگی چه جای دل و چه جای روح خود را میشناسم. من مانند تو نیستم که فقط به دنبال تأمین نیازهای مادی و نان باشم و دور خودم بچرخم.
قدح وارم در این دوران میان حلقه مستانز دست این به دست آن بدین دستان همی‌گردم
هوش مصنوعی: در این روزگار، من مانند یک جام در میانه جمع خماران قرار دارم و از دست یکی به دست دیگری میروم و با این دستان دائما در حال چرخش هستم.