غزل شمارهٔ ۱۴۶۳
هوش مصنوعی: شاعر در این ابیات به عنوان شاگردی از معلم یا معشوق خود یاد می‌کند و بیان می‌کند که حتی اگر نادان و بی‌کفایت باشد، می‌خواهد از لبخند او یک درس بیاموزد. او به دنبال راهی است تا خود را به معشوق نزدیک کند و از زیبایی و دانش او بهره‌برداری کند. شاعر با تصویرسازی‌های مختلف نشان می‌دهد که در حال تغییر و تحول است و در لحظاتی دچار سرگشتگی و کشمکش درونی است. در نهایت، او با تأکید بر میل به یادگیری و تغییر در درون خود، به حس دوگانگی و ناپایداری در زندگی‌اش اشاره می‌کند.
شاگرد تو می باشم گر کودن و کژپوزمتا زان لب خندانت یک خنده بیاموزم
هوش مصنوعی: من شاگرد تو هستم، حتی اگر احمق و بیفهم باشم؛ فقط برای آنکه از لبخند زیبایت یک لبخند بیاموزم.
ای چشمه آگاهی شاگرد نمی‌خواهیچه حیله کنم تا من خود را به تو دردوزم
هوش مصنوعی: ای چشمهی دانش، آیا تو شاگردی نمیخواهی؟ چه ترفندی بیابم تا خود را به تو نزدیک کنم؟
باری ز شکاف در برق رخ تو بینمزان آتش دهلیزی صد شمع برافروزم
هوش مصنوعی: از درز در، نور چهره تو را میبینم و به خاطر آن، میتوانم مانند راهرویی که هزار شمع در آن روشن است، نور زیادی را به وجود آورم.
یک لحظه بری رختم در راه که عشارمیک لحظه روی پیشم یعنی که قلاوزم
هوش مصنوعی: یک لحظه، برای من از راه میگذری که گویی در آن لحظه دوباره به خاطرم میآیی و حضور تو برایم جاذبهای است که یادگارهایی را زنده می‌کند.
گه در گنهم رانی گه سوی پشیمانیکژ کن سر و دنبم را من همزه مهموزم
هوش مصنوعی: گاهی مرا در گناه میکشی و گاهی به سوی پشیمانی هدایت میکنی، اما من همواره همانند یک موجود خاص هستم که سر و دمم را به شیوهای غیرمعمول میچرخانم.
در حوبه و در توبه چون ماهی بر تابهاین پهلو و آن پهلو بر تابه همی‌سوزم
هوش مصنوعی: من در حالتی چون ماهی در تابه هستم که به طور مکرر به این سو و آن سو میچرخم و در درونم آتش عشق و درد میسوزد.
بر تابه توام گردان این پهلو و آن پهلودر ظلمت شب با تو براقتر از روزم
هوش مصنوعی: در این شب تاریک، من با تو به دور و بر میچرخم و از نورانیتر بودنم نسبت به روز، احساس خوبی دارم.
بس کن همه تلوینم در پیشه و اندیشهیک لحظه چو پیروزه یک لحظه چو پیروزم
هوش مصنوعی: بس کن از اینکه مدام در حال تغییر و تردید هستم، یک لحظه شبیه پیروزی و لحظهای دیگر شبیه شکست هستم.