غزل شمارهٔ ۱۵۹۲
هوش مصنوعی: شاعر در این متن از عشق و تأثیرات آن بر دل و جان انسان سخن می‌گوید. او به یادآوری قول و قراری می‌پردازد که در عشق با محبوبش داشته و به جفای او اشاره می‌کند. شاعر خود را در دوری از محبوبش می‌بیند و با احساساتی درهم‌تنیده از عشق و درد، از نور چشمان او یاد می‌کند. او می‌گوید که عشق در روز قیامت هم آتش و دودی خواهد بود و خود را به عنوان دود این آتش معرفی می‌کند. در پایان، شاعر به حسن و زیبایی محبوب اشاره می‌کند و می‌گوید که بدون دیدن روی او، زندگی‌اش خالی از رنگ و طراوت است.
نی تو گفتی از جفای آن جفاگر نشکنمنی تو گفتی عالمی در عشق او برهم زنم
هوش مصنوعی: تو فرمودی که از ظلم آن ظالم دست برندارم، و تو فرمودی که در عشق او جهانی را به هم بریزم.
نی تو دست او گرفتی عهد کردی دو به دوکز پی آن جان و دل این جان و دل را برکنم
هوش مصنوعی: تو دست او را گرفتی و پیمانی بستهای که به خاطر او و به عشق او، جان و دل خود را قربان کنی.
نور چشمت چون منم دورم مبین ای نور چشمسوی بالا بنگر آخر زانک من بر روزنم
هوش مصنوعی: ای نور چشمانت، مرا دور ندان و ننگر. به آسمان نگاه کن، زیرا من بر روی تو قرار دارم.
ای سر رشته طرب‌ها عیسی دوران تویسر از این روزن فروکن گرچه من چون سوزنم
هوش مصنوعی: ای منبع شادیها و خوشیها، تو همان عیسی زمانهای. از این روزنه به درون بیفکن، هرچند من مانند دودی هستم که در حال سوختن است.
عشق را روز قیامت آتش و دودی بودنور آن آتش تو باشی دود آن آتش منم
هوش مصنوعی: عشق در روز قیامت به شکل آتش و دود نمایان میشود. نور آن آتش تو هستی و من دود آن آتش.
تا نبینم روی چون گلزار آن صد نوبهارهمچو لاله من سیه دل صدزبان چون سوسنم
هوش مصنوعی: تا زمانی که چهرهٔ زیبای تو را چون گلستان نبینم، همهٔ بهارها برایم بیمعنی است و دل سیاه من همانند لالهای رنجیده و زبانم مانند سوسن، در غم و درد به سر میبرد.
شاه شمس الدین تبریزی منت عاشق بسمروز بزمت همچو مومم روز رزمت آهنم
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر احساس عشق و علاقه عمیق خود را به شخصی خاص ابراز می‌کند. او به زیبایی و لطافت عشق اشاره کرده و خود را مانند موم میداند که در گرما و محبت معشوق نرم و شکلپذیر میشود. این بیان نشاندهنده تسلیم شدن شاعر در برابر عشق و احساسی است که او در وجودش تجربه می‌کند.