غزل شمارهٔ ۱۵۹۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از احساس تنهایی و فقدان یارانش صحبت می‌کند. وقتی که همه یارانش رفته‌اند، او تلاش می‌کند که یاد یارانش را حفظ کند و به خیال آن‌ها دل خوش کند. شاعر به یاد لحظاتی می‌افتد که در کنار یاران خود لحظات خوشی را سپری کرده و از مهر و محبت آن‌ها بهره‌مند بوده است. اما در نهایت، وقتی خیال یار به سراغش می‌آید، او به حالت انتظار و درماندگی می‌افتد، زیرا در دنیای فیزیکی آن یاران حضور ندارند و او همچنان تنهاست.
چون همه یاران ما رفتند و تنها ماندیمیار تنهاماندگان را دم به دم می خواندیم
هوش مصنوعی: وقتی که همه دوستان ما رفتند و ما تنها ماندیم، هر لحظه به یاد یارانی که تنها ماندهاند، آن‌ها را فرا میخواندیم.
جمله یاران چون خیال از پیش ما برخاستندما خیال یار خود را پیش خود بنشاندیم
هوش مصنوعی: بیشتر دوستان و همراهان مانند یک خیال از کنار ما رفتند، اما ما هنوز تصور و یاد دوست خود را در ذهن نگه داشتیم.
ساعتی از جوی مهرش آب بر دل می زدیمساعتی زیر درختش میوه می افشاندیم
هوش مصنوعی: مدتی در کنار جوی عشق او، دل را سرگرم میکردیم و مدتی هم زیر درختش میوهها را میچیدیم.
ساعتی می کرد بر ما شکر و گوهر نثارساعتی از شکر او ما مگس می راندیم
هوش مصنوعی: مدتی با مهربانی و لطف به ما ناز و نوازش میکرد و زمان دیگری با شکر و محبت او، ما هم به خوشی و لذت مشغول بودیم.
چون خیال او درآمد بر درش دربان شدیمچون خیال او برون شد ما در این درماندیم
هوش مصنوعی: وقتی که تصور او به درون ما راه یافت، ما نیز همچون دربانی بر در نشستیم، اما وقتی که این تصور از ما دور شد، در بیداد و درماندگی باقی ماندیم.