غزل شمارهٔ ۱۶۶۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از احساسات عاشقانه و درد فراق صحبت می‌کند. او بیان می‌کند که اگر کسی یار دیگری انتخاب کند، دل او را چون سنگ مرمر می‌کند و بیانگر این است که با جفا و بی‌تابی عاشق را بی‌سر و سامان می‌کند. شاعر همچنین به تمثیل‌هایی از زیبایی و عشق می‌پردازد، و می‌گوید که می‌تواند زیبایی‌های پنهان را آشکار کند و با الماس و لعل، چیزهای عادی را ارزشمند کند. عشق را به شکل گیاه سبز و پر بار توصیف می‌کند که از فراق خشک و بی‌بر می‌شود. در نهایت، او به قدرت و تاثیر خود در کارت‌های عشق و نیز در مقام‌های اجتماعی اشاره می‌کند و از شمس تبریزی الهام می‌گیرد تا به این احساسات و تجربیات روحانی خود بپردازد.
گفته‌ای من یار دیگر می کنمبر تو دل چون سنگ مرمر می کنم
هوش مصنوعی: تو گفته‌ای که من برای کس دیگری عشق و علاقه ورزیده و دلباخته میشوم؛ اما من مانند سنگ مرمر، سخت و غیرقابل نفوذ میشوم و از این کار چشمپوشی میکنم.
پس تو خود این گو که از تیغ جفاعاشقی را قصد و بی‌سر می کنم
هوش مصنوعی: شما باید خودتان بگویید که با ظلم و ستم، عشق را هدف قرار داده و او را بی‌سر و بیحالات میکنید.
گوهری را زیر مرمر می کشممرمری را لعل و گوهر می کنم
هوش مصنوعی: من یک گوهر باارزش را زیر سنگ مرمر فشار میدهم و سنگ مرمر را به لعل و گوهر تبدیل میکنم.
صد هزاران مؤمن توحید رابسته آن زلف کافر می کنم
هوش مصنوعی: بسیاری از مؤمنان که به یکتایی خدا ایمان دارند، تحت تأثیر زیبایی زلف کسی که کافر است، مجذوب و اسیر او میشوند.
عاشقان را در کشاکش همچو ماهگاه فربه گاه لاغر می کنم
هوش مصنوعی: عاشقان را در حال ناپایداری مانند ماه، گاهی پرنشاط و پرچاق و گاهی بیجان و لاغر میسازم.
کله‌های عشق را از خنب جانکیل باده همچو ساغر می کنم
هوش مصنوعی: عشق را مانند ظرفی پر از شراب از جانم ریخته و نوشیده میکنم.
باغ دل سرسبز و تر باشد ولیکاز فراقش خشک و بی‌بر می کنم
هوش مصنوعی: دل مثل باغی است که همیشه سرسبز و شاداب به نظر میرسد، اما در غم دوری از محبوب، کمکم خشک و بیثمر می‌شود.
گلبنان را جمله گردن می زنمقصد شاخ تازه و تر می کنم
هوش مصنوعی: من تمامی زیباییها و جوانیهای لبنان را در نظر میگیرم و به دنبال ایجاد شاخ و برگ جدید و تازه میباشم.
چونک بی‌من باغ حال خود بدیدجور هشتم داد و داور می کنم
هوش مصنوعی: وقتی که باغ بی‌من حال خوشی نداشت، به او سختگیری کردم و قضاوت خود را انجام دادم.
از بهار وصل بر بیمار دیمغفرت را روح پرور می کنم
هوش مصنوعی: از بهار وصال، که حالتی شاداب و دلانگیز است، برای کسی که در عذاب و غم به سر میبرد، دعا و درخواست بخشش و رحمت میکنم.
بار دیگر از بر سیمین خوددست بی‌سیمان پر از زر می کنم
هوش مصنوعی: دوباره از روی زیبای خود دست برمیدارم و آن را پر از طلا میکنم.
بندگان خویش را بر هر دو کونخسرو و خاقان و سنجر می کنم
هوش مصنوعی: من بندگان خود را برتری میبخشم و به مقام‌های بالایی مانند خسرو، خاقان و سنجر میرسانم.
شمس تبریزی همی‌گوید به روحمن ز عین روح سرور می کنم
هوش مصنوعی: شمس تبریزی می‌گوید که روح من از عشق و وجود سرور شاداب و پرنشاط می‌شود.