غزل شمارهٔ ۱۷۰۰
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به توصیف عالم و ویژگی‌های معنوی آن می‌پردازد. شاعر در این شعر به نور عالم اشاره کرده و بر بی‌ارزشی خود تأکید می‌کند، هرچند نامش به احترام ذکر شده است. او به عزت و مقام معنوی اشاره می‌کند و از رویش در عالم وجود و روابط با شخصیت‌های بزرگ روحانی مانند جبریل، عیسی، موسی، یونس و یوسف سخن می‌گوید. در نهایت، عشق و معانی عمیق را به دریا تشبیه می‌کند و خود را به عنوان مرواریدی در آن دریا معرفی می‌کند. این شعر در مجموع به جستجوی حقیقت و تجربه‌های معنوی می‌پردازد.
عالم گرفت نورم بنگر به چشم‌هایمنامم بها نهادند گرچه که بی‌بهایم
هوش مصنوعی: عالمی به من توجه کرده و نور وجودم را در نگاهش میبیند. نامم را ارزشمند دانستهاند، هرچند خودم احساس ارزشمندی نمیکنم.
زان لقمه کس نخورده‌ست یک ذره زان نبرده‌ستبنگر به عزت من کان را همی‌بخایم
هوش مصنوعی: هیچکس از آن لقمه چیزی نخورده و ذرهای از آن را برنداشته است. به عزت من بنگر، که من به کسانی که به من احترام میگذارند، بخشش میکنم.
گر چرخ و عرش و کرسی از خلق سخت دور استبیدار و خفته هر دم مستانه می برآیم
هوش مصنوعی: اگر چه آسمان و دنیا از مردم دور است، اما من در هر لحظه بیدار و گاهی خوابیده با حالتی سرمست، به سوی آن میروم.
آن جا جهان نور است هم حور و هم قصور استشادی و بزم و سور است با خود از آن نیایم
هوش مصنوعی: آنجا دنیایی سرشار از نور و زیبایی است که در آن هم حورهای زیبا وجود دارند و هم بناهای باشکوه. آنجا شادی و جشنها برقرار است، اما من نمیتوانم با خودم آن را به این دنیا بیاورم.
جبریل پرده دار است مردان درون پردهدر حلقه شان نگینم در حلقه چون درآیم
هوش مصنوعی: جبریل نگهبان است و مردان بزرگ در دایرهای قرار دارند. من انگشتری در آن دایره هستم و وقتی وارد شوم، توجهها به سوی من جلب میشود.
عیسی حریف موسی یونس حریف یوسفاحمد نشسته تنها یعنی که من جدایم
هوش مصنوعی: عیسی، موسی، یونس و یوسف در کنار هم هستند، اما احمد تنها نشسته است. این نشان میدهد که من از دیگران جدا هستم.
عشق است بحر معنی هر یک چو ماهی در بحراحمد گهر به دریا اینک همی‌نمایم
هوش مصنوعی: عشق همچون دریایی است که هر کدام از معانی و مفاهیم مانند ماهیانی در آن وجود دارند. من اکنون در این دریا، جواهرات آن را به شما نشان میدهم.