غزل شمارهٔ ۱۷۰۳
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به عواطف و احساسات خود اشاره می‌کند و از خشم و ناامیدی سخن می‌گوید. او از شب تاریک خود و خشم ناشی از آن صحبت می‌کند و به گدایی خود اشاره می‌کند که از قدرت و سلطنت خشمگین است. شاعر بیان می‌کند که با وجود احساس خشم، مستحق لطف و محبت بوده و از این وضعیت بهانه‌ای برای خود درست کرده است. همچنین به تضادهایی که در زندگی‌اش تجربه کرده و فریب‌هایی که از ثروت و مقام دریافت کرده اشاره دارد. در نهایت، شاعر احساس کوچکی و ضعف خود را در برابر عظمت آفرینش و خداوند ابراز می‌کند و به این موضوع می‌پردازد که عدم تحمل این ناامیدی و خشم برایش دشوار است.
من آن شب سیاهم کز ماه خشم کردممن آن گدای عورم کز شاه خشم کردم
هوش مصنوعی: من آن شبی هستم که به خاطر خشم ماه، تاریک و ناامید شدم. من آن گدایی هستم که به خاطر خشم پادشاه، آبروم را از دست دادم.
از لطفم آن یگانه می خواند سوی خانهکردم یکی بهانه وز راه خشم کردم
هوش مصنوعی: از محبت من، آن یگانه به من پیام میدهد و به خانهام میآید. من بهانه‌ای درست کردهام و از طریق خشم خود مانع از این کار شدم.
گر سر کشد نگارم ور غم برد قرارمهم آه برنیارم از آه خشم کردم
هوش مصنوعی: اگر معشوق من سرکشی کند و یا اگر غم مرا بیآرام کند، حتی از شدت ناله و آه نیز چیزی نمیگویم چون خشمگین شدهام.
گاهم فریفت با زر گاهم به جاه و لشکراز زر چو زر بجستم وز جاه خشم کردم
هوش مصنوعی: گاهی زرق و برق ثروت مرا فریب میدهد و وقتی به قدرت و عظمت دست مییابم، از آن دنیا دور میشوم. اما وقتی به اصل و حقیقت مینگرم، به این نتیجه میرسم که ثروت و قدرت مانند طلا هستند که خودشان کیفیت واقعی ندارند.
ز آهن ربای اعظم من آهنم گریزانوز کهربای عالم من کاه خشم کردم
هوش مصنوعی: من از قدرت و جذابیت بالای خود فاصله میگیرم و مانند کاه از گرمای کهربا دور میشوم.
ما ذره‌ایم سرکش از چار و پنج و از ششخود پنج و شش کی باشد ز الله خشم کردم
هوش مصنوعی: ما فقط یک ذره‌ایم که از قوانین و چهارچوبها فرار کردهایم و به دنبال آزادی هستیم. در اینجا می‌گوید که با وجود محدودیتهای پنج و شش، نمیتوانیم از محبت و خشم خداوند دور شویم.
این را تو برنتابی زیرا برون آبیگر شبه آفتابی ز اشباه خشم کردم
هوش مصنوعی: این را نمیتوانی تحمل کنی زیرا چیزی درونت را میآزارد. اگرچه به نظر میرسد که از دور مانند خورشیدی درخشیدی، اما من به خاطر خشم خودم آن را ایجاد کردم.