غزل شمارهٔ ۱۷۴۴
هوش مصنوعی: این شعر به تجلی احساسات عاشقانه و اهمیت دل در مسیر عشق می‌پردازد. شاعر از مطرب می‌خواهد تا با مهربانی و صفا در جمع آنان حاضر شود و به دل‌های خسته و عاشقان امید ببخشد. او به دل می‌گوید که مانند آتش زنده باشد و از سفر بی‌پایان عشق خسته نشود. شاعر اشاره می‌کند که عشق مانند شعلۀ آتش است و باید به آن احترام گذاشت و در این مسیر همچون یتیمان از عشق محافظت کرد. در نهایت، او تأکید می‌کند که نباید در افکار و احساسات به دو نیم تقسیم شد و باید یکپارچه و با هدف در مسیر عشق پیش رفت.
بیار مطرب بر ما کریم باش کریمبه کوی خسته دلانی رحیم باش رحیم
هوش مصنوعی: نوازنده را به نزد ما بیاور، چون تو بخشندهای و در کوی افرادی که دلگیر و غمگین هستند، باید مهربان و دلسوز باشی.
دلم چو آتش چون در دمی شود زندهچو دل مباش مسافر مقیم باش مقیم
هوش مصنوعی: دل من مانند آتش است و در یک لحظه زنده میشود. پس مانند یک مسافر نباش، بلکه ثابت و ماندگار بمان.
بیامد آتش و بر راه عاشقان بنشستکه ای مسافر این ره یتیم باش یتیم
هوش مصنوعی: آتش به سر راه عاشقان نشسته و می‌گوید: ای مسافر، در این مسیر همچون یتیمی باش که در تنهایی خودت را گم کردهای.
ندا رسید به آتش که بر همه عشاقچو شعله‌های خلیلی نعیم باش نعیم
هوش مصنوعی: آوایی به آتش رسید که به تمامی عاشقان می‌گوید، مثل شعله‌های دلانگیز خلیل، خوش باش و شاد زندگی کن.
گلیم از آب چو خواهی که تا برون آریبه زیر پای عزیزان گلیم باش گلیم
هوش مصنوعی: اگر میخواهی گلیم را از آب خارج کنی، باید زیر پای عزیزان هشیار و بادقت باشی و مثل گلیم با زیرکی عمل کنی.
چو بایدت که تو را بحر دایه وار بودمثال دانه در رو یتیم باش یتیم
هوش مصنوعی: چنانچه نیاز داری که کسی برای تو مانند دریا باشد و به تو بپردازد، باید مانند دانهای در دل یتیم بمانی.
درست و راست شد ای دل که در هوا دل رادرست راست نیاید دو نیم باش دو نیم
هوش مصنوعی: ای دل، به درستی و راستی فکر کن که در این حالت، دل نمیتواند به دو بخش تقسیم شود. باید یکپارچه و سالم باشی.
الف مباش ز ابجد که سرکشی داردمباش بی دو سر تو چو جیم باش چو جیم
هوش مصنوعی: به خودت توجه کن و از بیتوجهی پرهیز کن، چون این کار به تفکر و تدبیر نیاز دارد. بیسبب و بیهدف نباش و مانند حرف "ج" که در زبان هست، با دقت و آگاهی حرکت کن.