غزل شمارهٔ ۱۹۴۲
هوش مصنوعی: در این ابیات شاعر به عشق و محبت اشاره می‌کند و از عشق پنهانی خود سخن می‌گوید. او به رازهایی اشاره می‌کند که در ارتباط با محبوبش نهان است و می‌گوید که خط و نشانی از عشق بر صورتش هست، اما سعی می‌کند آن را پنهان نگه دارد. همچنین بیان می‌کند که عشق او لایق گردن است و حتی ممکن است آن را بشکند. او با اشاره به زیبایی‌های محبوبش، مانند یوسف، تاکید می‌کند که زیبایی او بی نظیر و خاص است. در نهایت به شمس تبریزی اشاره کرده و او را به عنوان نشانی از خوشی و زیبایی معرفی می‌کند.
من ز گوش او بدزدم حلقه دیگر نهانتا نداند چشم دشمن ور بداند گو بدان
هوش مصنوعی: من از گوش او به طور پنهانی حلقهی دیگری میزنم تا او نداند و اگر هم بداند، به او بگو که آگاه باشد.
بر رخم خطی نبشت و من نهان می داشتمزین سپس پنهان ندارم هر کی خواند گو بخوان
هوش مصنوعی: روی من خطی نوشته شده و من آن را پنهان میکردم، اما از این به بعد دیگر پنهان نخواهم کرد. هر کسی این را بخواند، میتواند آزادانه بخواند.
طوق زر عشق او هم لایق این گردن استبشکند از طوق عشقش گردن گردن کشان
هوش مصنوعی: عشق او به قدری ارزشمند و زیباست که این گردن را شایسته است. حتی اگر کسانی که سرکشی میکنند، به خاطر عشقش گردنشان بشکند، باز هم این عشق شایسته است.
کوس محمودی همه بر اشتر محمود بادبار دل هم دل کشد محرم کجا باشد زبان
هوش مصنوعی: صدای خوش محمود برنشسته بر شترش به گوش میرسد، اما حال دل او را چه کسی میداند و کجا میتواند زبانش به درد دلش برسد؟
آینه آهن دلی باید که تا زخمش کشدزخم آیینه نباشد درخور آیینه دان
هوش مصنوعی: آینهای که از جنس آهن است، باید آنقدر محکم باشد که بتواند زخمهای خود را تحمل کند. اگر زخم و آسیب در آن وجود داشته باشد، دیگر شایستهی آینه بودن نیست.
لیک روی دوست بینی بی‌خبر باشی ز زخمچون زنان مصر بیخود در جمال یوسفان
هوش مصنوعی: اما وقتی که چهره دوست را میبینی، غافل از درد و زخمهایی که داری، مانند زنان مصر که مجذوب زیبایی یوسف شدهاند و از خود بیخود میشوند.
صد هزاران حسن یوسف در جمال روی کیستشمس تبریزی ما آن خوش نشین خوش نشان
هوش مصنوعی: به تعداد بسیار زیادی زیبایی‌های یوسف در چهره کیست، شمس تبریزی، که ما او را به عنوان یک خوشنشین و خوشچهره میشناسیم.