غزل شمارهٔ ۱۹۵۴
هوش مصنوعی: این شعر به وصف عشق و حال و هوای عاشقان می‌پردازد. شاعر از شادی و لذت‌های ناشی از عشق صحبت کرده و این حس را به مانند بهشتی وصف می‌کند که فراتر از عرش و زمین است. در ادامه، به بی‌نظیری این عشق اشاره می‌کند و عشق را منبعی بی‌پایان از نعمت‌ها و گنجینه‌های روحانی می‌داند. شاعر با تصاویری از دریا و گل به قدرت و زیبایی عشق می‌پردازد و از وجود دل‌ستانه و خوشحال در دل‌ها سخن می‌گوید. در نهایت، شعاع عشق و روشنایی آن را با ظهور شمس تبریزی در زمین و آسمان مقایسه می‌کند و به ارزش و اهمیت عشق در زندگی اشاره دارد.
عیش‌هاتان نوش بادا هر زمان ای عاشقانوز شما کان شکر باد این جهان ای عاشقان
هوش مصنوعی: زندگیهای شما هر لحظه شاد و خوش باشد ای عاشقان، و شما که این دنیا را مانند شکر شیرین میدانید، زندگیتان پر از خوشی باد.
نوش و جوش عاشقان تا عرش و تا کرسی رسیدبرگذشت از عرش و فرش این کاروان ای عاشقان
هوش مصنوعی: عاشقان در هیجان و نشاطی هستند که به بالاترین مقامها و نشانهها میرسند، اما این کاروان افرادی که در عشق هستند، هرگز از زمین به آسمان یا از آسمان به زمین دست نمیزنند.
از لب دریا چه گویم لب ندارد بحر جانبرفزوده‌ست از مکان و لامکان ای عاشقان
هوش مصنوعی: از دریا چه بگویم، که دریا دیگر لب ندارد؛ زندگی جان تازهای به خود گرفته است، هم از اینجا و هم از آنجا. ای عاشقان!
ما مثال موج‌ها اندر قیام و در سجودتا بدید آید نشان از بی‌نشان ای عاشقان
هوش مصنوعی: ما مانند موج‌ها هستیم که در حال ایستادن و خم شدن هستیم، تا زمانی که نشانهای از آنچه بی‌نشان است، به چشم آید ای عاشقان.
گر کسی پرسد کیانید ای سراندازان شماهین بگوییدش که جان جان جان ای عاشقان
هوش مصنوعی: اگر کسی از شما سرانجامی بخواهد و بپرسد که کی هستید، به او بگویید که ما عاشقان جان جان هستیم.
گر کسی غواص نبود بحر جان بخشنده استکو همی‌بخشد گهرها رایگان ای عاشقان
هوش مصنوعی: اگر کسی در عمق این دریا شنا کند، میتواند از گنجینه‌های آن بهرهمند شود. این دریا به رایگان، جواهرات خود را به عاشقان میدهد.
این چنین شد وان چنان شد خلق را در حقه کردبازرستیم از چنین و از چنان ای عاشقان
هوش مصنوعی: اینگونه شد و آنگونه شد، مردم را در بازی زندگی فریب دادیم. از این و آن، ای عاشقان، فرار کنید.
ما رمیت اذ رمیت از شکارستان غیبمی جهاند تیرهای بی‌کمان ای عاشقان
هوش مصنوعی: ای عاشقان! بدانید که شما به هدف نمیزنید، بلکه تیرهای بی‌کمان به سوی شما پرتاب میشوند از دنیای ناپیدا.
چون ز جست و جوی دل نومید گشتم آمدمخفته دیدم دل ستان با دلستان ای عاشقان
هوش مصنوعی: پس از آنکه از تلاش برای دستیابی به محبت و عشق ناامید شدم، به خواب فرو رفتم و در خواب دیدم که یار محبوب و معشوق در کنار محبوب دیگری قرار دارد. ای عاشقان، این تصویر را مشاهده کردم.
گفتم ای دل خوش گزیدی دل بخندید و بگفتگل ستاند گل ستان از گلستان ای عاشقان
هوش مصنوعی: به دل گفتند که شاد باش و دلخوشی را بپذیر. دل پاسخ داد که از گلستان عشق، گل زیبایی را برگزیدم. ای عاشقان!
زیر پای من گل است و زیر پاهاشان گل استچون بکوبم پا میان منکران ای عاشقان
هوش مصنوعی: زیر پای من گل و گلاب است و کسانی که به منکران تعلق دارند نیز زیر پاهایشان گل است. زمانی که من با پای خود بر روی این گلابها میکوبم، این عمل را به عنوان یک ابراز عشق و شور و شوق به زندگی در نظر بگیرید.
خرما آن دم که از مستی جانان جان مامی نداند آسمان از ریسمان ای عاشقان
هوش مصنوعی: در لحظهای که خرما از خوشحالی و سرمستی معشوق جان ما را درک نمیکند، آسمان و زمین برای عاشقان بیمعنا میشوند.
طرفه دریایی معلق آمد این دریای عشقنی به زیر و نی به بالا نی میان ای عاشقان
هوش مصنوعی: این بیت دربارهی دریای عشق صحبت می‌کند که حالتی خاص و متفاوت دارد. این دریا نه به شکل معمول پایین و بالا میرود و نه محدود به مرزهای عادی است. به نوعی، این عشق در حالتی معلق و خاص قرار دارد که تنها عاشقان قادر به درک آن هستند.
تا بدید آمد شعاع شمس تبریزی ز شرقجان مطلق شد زمین و آسمان ای عاشقان
هوش مصنوعی: زمانی که نور شمس تبریزی از شرق درخشید، وجود همهچیز در آسمان و زمین دگرگون شد و جان ها به زندگی و عشق فراخوانده شدند. ای عاشقان، به این نور و تغییرات توجه کنید.