غزل شمارهٔ ۱۹۶۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر خواهان تجدید حیات و سرزندگی در طبیعت است. او به «نوبهار» می‌گوید که باید باغ‌ها و کشت‌ها را شکوفا کند و جان‌ها را تازه نماید. زیبایی‌های بهار، از جمله گل‌ها و پرندگان، به حرکت درآمده‌اند و شاعر از نسیم بهار می‌خواهد که گردش‌ها و شادی‌ها را به ارمغان بیاورد.
سروها و سنبله‌ها به وفا دعوت می‌کنند و چناران و صنوبر در حال رقص و شادی‌اند. همچنین، گل‌ها در صلح و دوستی به سر می‌برند و خارها نماد جنگ و دشمنی هستند. شاعر از وامق و عذرا می‌خواهد که عشق و محبت را دوباره زنده کنند.
در نهایت، شاعر به زیبایی‌های دیگر طبیعت اشاره می‌کند و از نرگس و گل‌ها می‌خواهد که در جستجوی عشق و زیبایی‌ها باشند و در سکوت، جادوی کیمیا را ببینند و به آن زندگی تازه‌ای ببخشند.
نوبهارا جان مایی جان‌ها را تازه کنباغ‌ها را بشکفان و کشت‌ها را تازه کن
هوش مصنوعی: بهار، تو روح و جان ما هستی. جان‌ها را تازه کن و باغ‌ها را شکوفا کن، تا زراعتها هم دوباره حیات بگیرند.
گل جمال افروخته‌ست و مرغ قول آموخته‌ستبی صبا جنبش ندارند هین صبا را تازه کن
هوش مصنوعی: گل زیبایی درخشانی دارد و پرندهای که آوازش را یاد گرفته، بدون نسیم حرکت نمیکند. پس ای نسیم، بشتاب و زمین را تازه کن.
سرو سوسن را همی‌گوید زبان را برگشاسنبله با لاله می گوید وفا را تازه کن
هوش مصنوعی: سرو و سوسن با هم صحبت می‌کنند و از یکدیگر میخواهند که زبان خود را باز کنند. سنبله هم با لاله صحبت می‌کند و از او می‌خواهد که وفا و محبت را تازه و زنده نگه دارد.
شد چناران دف زنان و شد صنوبر کف زنانفاخته نعره زنان کوکو عطا را تازه کن
هوش مصنوعی: چنارها با خوشحالی به صدا درآمدند و صنوبرها نیز با شوق و نشاط کف میزنند، و قناری به شکلی پرانرژی ندا میدهد تا عطا را دوباره تازه و شاداب کند.
از گل سوری قیام و از بنفشه بین رکوعبرگ رز اندر سجود آمد صلا را تازه کن
هوش مصنوعی: از شگفتیهای زندگی و زیبایی‌های طبیعت بهره ببر. مانند گلهای مختلف که هر کدام زیبایی خاص خود را دارند، باشد که این زیبایی‌ها روح تو را تازه کند و در دل شادابی بیاورد.
جمله گل‌ها صلح جو و خار بدخو جنگ جوخیز ای وامق تو باری عهد عذرا تازه کن
هوش مصنوعی: تمام گل‌ها به دنبال صلح هستند، اما خارها رفتار تند و جنگطلبانه دارند. ای وامق، تو هم زمان مناسبی است که دوباره بر اساس عهد و پیمان عذرا اقدام کنی.
رعد گوید ابر آمد مشک‌ها بر خاک ریختای گلستان رو بشو و دست و پا را تازه کن
هوش مصنوعی: رعد می‌گوید که ابرها باریدهاند و مشک‌ها به زمین ریخته شدهاند. ای گلستان، برو و خودت را تازه کن و دست و پاهای خود را بهبود ببخش.
نرگس آمد سوی بلبل خفته چشمک می زندکاندرآ اندر نوا عشق و هوا را تازه کن
هوش مصنوعی: نرگس به سمت بلبل خوابیده میآید و با چشمی ملایم به او اشاره می‌کند تا در آنجا عشق و شوق را دوباره زنده کند.
بلبل این بشنید از او و با گل صدبرگ گفتگر سماعت میل شد این بی‌نوا را تازه کن
هوش مصنوعی: بلبل این را شنید و به گل صدبرگ گفت: اگر دوست داری صدای این بی‌نوا را بشنوی، او را تازه و شاداب کن.
سبزپوشان خضرکسوه همی‌گویند روچون شکوفه سر سر اولیا را تازه کن
هوش مصنوعی: سبزپوشان خضر (نماد دانایی و زندگی) میگویند که باید به مانند شکوفهها به سر و روی اولیا (عاشقان و فرشتگان) تازگی و زندگی ببخشیم و آنها را سرشار از طراوت کنیم.
وان سه برگ و آن سمن وان یاسمین گویند نیدر خموشی کیمیا بین کیمیا را تازه کن
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی طبیعت و گل‌ها اشاره دارد و به ما می‌گوید که در سکوت و آرامش میتوان زیبایی‌های خاصی را مشاهده کرد. همچنین تشویق می‌کند که از چیزهای زیبای اطرافمان غافل نشویم و آنها را دوباره کشف کنیم.