غزل شمارهٔ ۲۰۸۶
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر احساس عمیق دلتنگی و عشق به معشوق است. شاعر از غیبت معشوق و تأثیر آن بر زندگی‌اش سخن می‌گوید و با استعاره‌هایی مانند تیر و کمان احساساتش را به تصویر می‌کشد. او از درد و رنجی که بدون معشوق متحمل می‌شود، می‌نالد و خواستار بازگشت به حالتی منسجم و شاداب است. او به وضوح از راز و رمزهای عشق، وفاداری و جفا صحبت می‌کند و در نهایت به دعا و درخواست نزدیکی و وصال می‌رسد. این شعر نشان دهنده روح عطش و جستجو در عشق و وصال معشوق است.
من کجا بودم عجب بی‌تو این چندین زماندر پی تو همچو تیر در کف تو چون کمان
هوش مصنوعی: من در کجا بودهام؟ عجب اینکه بدون تو این همه زمان گذشته است. در تلاش برای یافتن تو هستم، مانند تیری که در کمان منتظر پرتاب است.
تو مرا دستور ده تا بگویم حال دهگرچه ازرق پوش شد شیخ ما چون آسمان
هوش مصنوعی: از تو میخواهم که به من بگویی چه بگویم، اگرچه پیشوای ما به اندازه آسمان غمگین و افسرده شده است.
برگشا این پرده را تازه کن پژمرده راتا رود خاکی به خاک تا روان گردد روان
هوش مصنوعی: این شعر به ما می‌گوید که پرده را کنار بزن و تازگی و سرزندگی را به چیزهای پژمرده برگردان. با این کار، خاک از خاک خارج می‌شود و زندگی و جریان تازهای پیدا می‌کند.
من کجا بودم عجب غایب از سلطان خویشساعتی ترسان چو دزد ساعتی چون پاسبان
هوش مصنوعی: شگفتا که من در غیبت از مولای خود چقدر احساس ترس و نگرانی میکنم؛ گاهی مانند دزدی که در کمین است و گاهی مانند نگهبانی که در حال مراقبت است.
گه اسیر چار و پنج گه میان گنج و رنجسود من بی‌روی تو بد زیان اندر زیان
هوش مصنوعی: گاهی درگیر مشکلات و سختیها هستم، و گاهی در میان خوشیها و دردها، اما نتیجهام بدون حضور تو تنها زیان میآورد.
ور تو ای استاسرا متهم داری مراروی زرد و چشم تر می‌دهد از دل نشان
هوش مصنوعی: اگر تو، ای نازنین، مرا متهم کردی، باید بدانی که چهرهام زرد و چشمانم پر از اشک، نشانههایی از دل پر درد و غم من است.
رحم را سیلاب برد یا نکوکاری بمردای زده تیر جفا ای کمان کرده نهان
هوش مصنوعی: رحم و محبت را سیلابهای مشکلات و سختیها از بین برد یا نیکی و خوبکاری از بین رفت. ای کسی که تیرهای ستم به تو اصابت کرده، مانند کمانی که تیرش پنهان است.
ای همه کردی ولی برنگشت از تو دلیای جفا و جور تو به ز لطف دیگران
هوش مصنوعی: ای همه چیز تو کردنی، اما دل هیچکس به تو برنگشت. جفا و ظالمی تو، اما محبت دیگران از این بدتر نیست.
باری این دم رسته‌ام با تو درپیوسته‌امای سبک روح جهان درده آن رطل گران
هوش مصنوعی: در این لحظه از قید و بندها آزاد شدهام و به تو پیوند خوردهام، ای روحی سبک و آزاد، به من وزنهای از بار سنگین دنیا بده.
واخرم یک بارگی از غم و بیچارگیسیرم از غمخوارگی منت غمخوارگان
هوش مصنوعی: یکدفعه از غم و بیچارگی خود خسته شدم و دیگر نمیتوانم تحمل کنم خوشیها و مراقبتهایی که از طرف غمخواران به من می‌شود.
مست جام حق شوم فانی مطلق شومپر برآرم در عدم برپرم در لامکان
هوش مصنوعی: من با نوشیدن از جام حقیقت به حالتی بینهایت و زوال ناپذیر میرسم؛ از حالت وجود خارج شده و در مکانی که هیچ محدودیتی ندارد، اوج میگیرم.
جان بر جانان رود گوش و هوشم نشنودبینی هر قلتبوز و چربک هر قلتبان
هوش مصنوعی: جانم به سوی معشوق میرود و گوش و هوشم آنقدر غرق در عشق است که نمیشنود. هر جنبش و حرکتی را که او انجام می‌دهد، میبینم و احساس میکنم.
همچو ذره مر مرا رقص باره کرده‌ایپای کوبان پای کوب جان دهم ای جان جان
هوش مصنوعی: مانند یک ذره گرد و غبار، مرا به رقص درآوردهای و با هر قدمی که بر زمین میزنم، جانم را فدای تو میکنم، ای عزیزترین من.
ای عجب گویم دگر باقیات این خبرنی خمش کردم تو گوی مطرب شیرین زبان
هوش مصنوعی: عجب است که بگویم دیگر از این خبر چیزی باقی نمانده است. من سکوت کردهام، ولی تو همچنان با صدای دلنشینت صحبت کن.
اقتلونی یا ثقات ان فی قتلی حیاتو الحیات فی الممات فی صبابات الحسان
هوش مصنوعی: من را بکشید، ای دوستان، زیرا در مرگ من زندگی وجود دارد و زندگی در مرگ، در عشق ورزی به زیباییهاست.
قد هدانا ربنا من سقام طبناقد قضی ما فاتنا نعم هذا المستعان
هوش مصنوعی: پروردگار ما ما را از درد و بیماری شفا بخشید و آنچه را که در گذشته از دست داده بودیم، جبران کرد. چه نعمتی است که به آن پناه میبریم.
آقچالار دور گؤزلری، خوش نسا اول قاشلاریاؤلدیره‌ریز سواری، کیمدیر اول آلپَرسلان
هوش مصنوعی: اقاجان در باغها خوش میرقصد و زیباییهایی را به نمایش میگذارد که در برابر زرق و برق آنها، قلبها نرم و لطیف می‌شود.
نورکم فی ناظری حسنکم فی خاطریان ربی ناصری رب زد هذا القرآن
هوش مصنوعی: در چشمانم نور شماست و زیباییتان در ذهنم جای دارد. پروردگار من یاور من است. ای پروردگار، این قرآن را افزایش ده.
دب طیف فی الحشا نعم ماش قد مشاقد سقانا ما یشا فی کأس کالجفان
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و لذت حاصل از حضور و دوستی در دل اشاره دارد. شاعر می‌گوید که اگرچه درد و مشکلاتی وجود دارد، اما در کنار دوستان و دلبستگیهای دلپذیر، زندگی شاداب و مفرح می‌شود. او با اشاره به نوشیدنیای که از دلِ محفل و دوستی در دست دارد، از طعم شیرین لحظات خوش زندگی صحبت می‌کند. بهطور کلی، این بیت به اهمیت دوستداشتن و لذت بردن از زندگی در کنار دیگران میپردازد.
ارفضوا هذا الفراق و اکرموا بالاعتناقو ارغبوا فی الاتفاق و افتحوا باب الجنان
هوش مصنوعی: این جدایی را رد کنید و به آغوش یکدیگر بروید، به توافق و نزدیکی تمایل داشته باشید و دروازههای بهشت را بگشایید.
وقت عشرت هر کسی گوشه خلوت رودعشرت و شرب مرا می‌نباید شد نهان
هوش مصنوعی: هر کسی در زمان خوشی و لذت به گوشهای از تنهایی میرود، اما من نباید در میخانه پنهان شوم.
از کف این نیکبخت می‌خورم همچون درختور نه من سرسبز چون می‌روم مست و جوان
هوش مصنوعی: من از دستان این خوشبخت نوش میزنم، مانند درختی که از آب و هوا بهرهمند می‌شود. وگرنه من نیز درخشان و شاداب هستم، همچون جوانی که سرمست و سرزنده است.
چون سنان است این غزل در دل و جان دغلبیشتر شد عیب نیست این درازی در سنان
هوش مصنوعی: این غزل مانند سنان (زهی تیر) است که در دل و جان آدمی نفوذ می‌کند و به دلیل ویژگیهای خاص خود، عیبی در طول آن وجود ندارد.
فاعلاتن فاعلات فاعلاتن فاعلاتشمس تبریزی توی هم شه و هم ترجمان
هوش مصنوعی: شمس تبریزی، هم به عنوان یک شخصیت بزرگ و هم به عنوان یک مفسر و توضیحدهنده، در هم تنیده شده است.