غزل شمارهٔ ۲۱۶۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از عشق و دلدادگی به معشوق سخن می‌گوید و احساسات عمیق خود را بیان می‌کند. او می‌پرسد اگر عشق و عطش به معشوق وجود ندارد، چرا به سمت او می‌رود و چه هدفی از این جستجو دارد. شاعر به وضعیت خود به عنوان مجنونی اشاره می‌کند که به زنجیر عشق او درآمده و عقل و هوش خود را در این عشق گم کرده است. او در دل خود عهدهایی دارد و حتی شراب خوش را تنها در خون معشوق می‌داند. در نهایت، او به شمس تبریزی، دوست و معشوق خود، روی می‌آورد و از دل خود می‌پرسد که چرا به سوی او می‌تازد. این شعر نشان‌دهنده شدت عشق و وابستگی عاطفی عمیق شاعر است.
اگر نه عاشق اویم چه می‌پویم به کوی اووگر نه تشنه اویم چه می‌جویم به جوی او
هوش مصنوعی: اگر عاشق او نیستم، چرا به کوی او میروم؟ و اگر تشنهی او نیستم، چرا به جوی او سر میزنم؟
بر این مجنون چه می‌بندم مگر بر خویش می‌خندمکه او زنجیر نپذیرد مگر زنجیر موی او
هوش مصنوعی: من چه انتظاری از این مجنون دارم، مگر اینکه به خودم بخندم، چرا که او هرگز زنجیری را نمیپذیرد مگر اینکه آن زنجیر، موی او باشد.
ببر عقلم ببر هوشم که چون پنبه‌ست در گوشمچو گوشم رست از این پنبه درآید های هوی او
هوش مصنوعی: عقل و هوشم را از من ببر، چرا که مانند پنبه در گوشم است. وقتی گوشم از این پنبه آزاد شود، صدای او به گوشم خواهد رسید.
همی‌گوید دل زارم که با خود عهدها دارمنیاشامم شراب خوش مگر خون عدوی او
هوش مصنوعی: دل غمگین من می‌گوید که با خود قرارهایی دارم و نمیخواهم هیچ شراب خوشی بنوشم مگر اینکه آن شراب از خون دشمن او باشد.
دلم را می‌کند پرخون سرم را پرمی و افیوندل من شد تغار او سر من شد کدوی او
هوش مصنوعی: دل من به شدت مجروح است و سرم پر از درد و اندوه. او برای من مانند افیونی شده که آرامش را از من گرفته و سررشته افکار و احساساتم را به دست گرفته است. او برای من مانند کدوئی شده که میوهاش تمامی وجودم را در بر گرفته است.
چه باشد ماه یا زهره چو او بگشود آن چهرهچه دارد قند یا حلوا ز شیرینی خوی او
هوش مصنوعی: چه تفاوتی دارد ماه یا زهره وقتی که او دندانهایش را نشان میدهد؟ شیرینی چهرهاش به قدری زیاد است که قند و حلوا در برابر آن هیچاند.
مرا گوید چرا زاری ز ذوق آن شکرباریمرا گوید چرا زردی ز لاله ستان روی او
هوش مصنوعی: مرا می‌پرسد چرا از شادی بینهایت گریانم و چرا وقتی او را میبینم, به خاطر رنگ زرد گل لاله ناراحت هستم.
مرا هر دم برانگیزی به سوی شمس تبریزیبگو در گوش من ای دل چه می‌تازی به سوی او
هوش مصنوعی: هر لحظه من را تحریک میکنی تا به سمت شمس تبریزی بروم، پس به من بگو ای دل، چرا اینگونه بیتابی میکنی و به سمت او میروی؟