غزل شمارهٔ ۲۱۷۵
هوش مصنوعی: این اشعار به زیبایی و تأمل در طبیعت و احوال درونی انسان اشاره دارد. شاعر از مخاطب می‌خواهد که به عمق احساسات و تجربیات او توجه کند و از تحولات روحی و ذهنی خود بگوید. او بر این نکته تأکید دارد که حتی در اوج مستی و شادی، باید به جنبه‌های معنوی و روابط انسانی نیز توجه کرد. شاعر به تضادها و چالش‌های زندگی اشاره می‌کند و به این نکته می‌پردازد که در کنار سختی‌ها و رنج‌ها، همیشه امید و شادی نیز وجود دارد. در نهایت، او به دنبال درک و شناخت بهتر از خود و جهان اطرافش است و از دیگران نیز دعوت به شرکت در این سفر فکری می‌کند.
در خشکی ما بنگر وآن پرده تر برگوچشم تر ما را بین ای نور بصر برگو
هوش مصنوعی: به خشکی ما نگاه کن و آن پرده را که تر است کنار بزن، تا چشمان نمناکی که داریم را ببینی، ای نور چشمان!
جمع شکران را بین در ما نگران را بینشیرین نظران را بین هین شرح شکر برگو
هوش مصنوعی: جمع کردن شکرها و نعمتها را ببین، توجه کن به کسانی که زیبا مینگرند و به دلنوازان. بشتاب و توصیف نعمتهای شیرین را بگو.
امروز چنان مستی کز جوی جهان جستیامروز اگر خواهی آن چیز دگر برگو
هوش مصنوعی: امروز چنان سرخوش و شادابم که مانند آبی که از جوی رها شده، بیهوا و آزاد به هر سو میروم. اگر امروز آرزوی چیز دیگری را داری، آن را فراموش کن.
هر چند که استادی داد دو جهان دادیدر دست که افتادی زان طرفه خبر برگو
هوش مصنوعی: هر چند که در دو جهان مهارت و توانایی داری، اما چگونه ممکن است که به چنین وضعیتی دچار شدهای؟ از تو خواسته میشود که خبر آن واقعه عجیب را بگویی.
از جای نجنبیده لیک از دل و از دیدهبسیار بگردیده احوال سفر برگو
هوش مصنوعی: از جا تکان نخورده، اما در دل و در نظر، تغییرات سفر را بسیار دیدهام. بگو چه بر من گذشته است؟
در کشتی و دریایی خوش موج و مصفاییزیری گه و بالایی ای زیر و زبر برگو
هوش مصنوعی: در دریا و روی آب، موجهای زیبا و زلالی وجود دارد. در این حال، از تو میخواهم که در این نوسانات بالایی و پایینی، به من بگویی.
با صبر تویی محرم روسخت تویی در غمشمشیر زبان برکش وز صبر و سپر برگو
هوش مصنوعی: با آرامش و صبر تو در شرایط سخت، هرگز در غم به خود زخم نزن و برای دفاع از خود به زبانت متکی باش و از صبر به عنوان سپر استفاده کن.
مستی جماعت بین کرده ز قدح بالینیا رب بفزا آمین این قصه ز سر برگو
هوش مصنوعی: ای خدای بزرگ، نگاه کن به جمعیتی که در نشئهی شراب غرق شدهاند. نزد تو دعا میکنم که بر نعمت آنان بیفزایی. این داستان را از سر خود دور کن و مرا از این فکر آزاد کن.
بر هر که زد این برهان جان یابد و سیصد جانباور نکنی این را بر چوب و حجر برگو
هوش مصنوعی: هر کسی که به این دلیل و برهان ایمان آورد، زندگی جدیدی مییابد. اگر نمیتوانی این را درک کنی، به چوب و سنگ بگو تا آن را بفهمند.
گفت ار سر او باشم رخسار تو بخراشمای عارف این را هم با او به سحر برگو
هوش مصنوعی: میگوید: اگر من بتوانم سر او شوم، به خاطر تو صورت او را نوازش میکنم. ای عارف، این را هم با او در سحرگاه بگو.
آمد دگری از ده هین دیگ دگر برنهگر تاج گرو کردی از رهن کمر برگو
هوش مصنوعی: کسی دیگر از ده بیاید، تو هم هرگز نگران نباش. اگر تاج و قدرتی به دست آوردهای، آن را از دست نده.
گر رافضیی باشد از داد علی در دهور زآنک بود سنی از عدل عمر برگو
هوش مصنوعی: اگر کسی به خاطر محبت علی (ع) و محبت اهل بیت (ع) به او اتهام رافضی بودن بزند، میتوان این اتهام را نپذیرفت. و اگر کسی به خاطر عدل و انصاف عمر (ع) او را سنی خطاب کند، باز هم این اتهام را رد کرد.
موری چه قدر گوید از تخت سلیمانیبگشا لب و شرحش کن اسباب ظفر برگو
هوش مصنوعی: موری که به دربار سلیمان اشاره می‌کند، به نوعی در حال گفتن است که برای رسیدن به پیروزی و موفقیت، باید از قدرت و امکانات موجود بهرهبرداری کنیم و به ایجاد و شرح شرایط مناسب بپردازیم.