غزل شمارهٔ ۲۵۱۸
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به موضوعاتی چون عشق، زندگی و مرگ می‌پردازد. او به حالت مستی و شوری که عشق به وجود می‌آورد اشاره می‌کند و می‌گوید اگر امروز معشوقم مرا مست کند، غوغایی در جهان بر پا خواهد شد. او به عقل می‌گوید که با دیدن بد و نیک جهان، امروز زمان زندگی و لذت بردن است. شاعر به هم‌نشینی با معشوق و لذت از جهان اشاره می‌کند و برای گذراندن عمر بی‌ثمر، به میخانه و نوشیدن دعوت می‌کند. او از خود می‌پرسد که چگونه می‌توان در این وادی غم برداشت، اگر زیبایی‌های جهان را می‌بینید. در نهایت، شاعر به مفهوم مرگ و زندگی می‌پردازد و این نکته را یادآور می‌شود که انسان باید از لحظات زندگی‌اش بهره‌برداری کند و به دوری از غم و اندوه تشویق می‌کند.
اگر امروز دلدارم کند چون دوش بدمستیدرافتد در جهان غوغا درافتد شور در هستی
هوش مصنوعی: اگر امروز محبوبم مرا شاد کند، مانند دیشب که مست شدم، در دنیا جنجال و شور و هیجان به پا خواهد شد.
الا ای عقل شوریده بد و نیک جهان دیدهکه امروز است دست خون اگر چه دوش از او رستی
هوش مصنوعی: ای عقل بیتاب، خوب و بد دنیا را دیدهای؛ امروز دستی به خون آلوده است، هرچند دیشب از آن رهایی یافتی.
درآمد ترک در خرگه چه جای ترک قرص مهکی دیده است ای مسلمانان مه گردون در این پستی
هوش مصنوعی: وقتی یک ترک وارد خرگاه می‌شود، دیگر جایی برای ترک خوردن باقی نمیماند. آیا مسلمانان هرگز ماهی را در این سطح پایین دیدهاند؟
چو گرد راه هین برجه هلا پا دار و گردن نهکه مردن پیش دلبر به تو را زین عمر سردستی
هوش مصنوعی: به دور گرد راه توجه کن و با احتیاط قدم بردار. از جان خود حفاظت کن، زیرا مردن در پیش محبوب، تو را از این زندگی بیفایده بینصیب خواهد کرد.
برو بی‌سر به میخانه بخور بی‌رطل و پیمانهکز این خم جهان چون می بجوشیدی برون جستی
هوش مصنوعی: به میخانه برو و بدون هیچ محدودیتی شراب بنوش، زیرا وقتی از این دنیای فانی بیرون بروی، دیگر هیچ چیزی برای تو باقی نخواهد ماند.
غلام و خاک آن مستم که شد هم جام و هم دستمغلامش چون شوی ای دل که تو خود عین آنستی
هوش مصنوعی: من به شدت دلبسته و شیفتهی آن معشوق هستم که همواره در کنار من است و من را به خود جذب می‌کند. حالا ای دل، تو چگونه میتوانی خود را به او نزدیک کنی در حالی که خود او و آن معشوق یکی هستند؟
چه غم داری در این وادی چو روی یوسفان دیدیاگر چه چون زنان حیران ز خنجر دست خود خستی
هوش مصنوعی: چرا در این مسیر غمگین هستی وقتی زیبایی‌های زندگی را دیدهای؟ اگرچه ممکن است مانند زنان درگیر حیرت و ناتوانی شوی و از دستان خود زخم بگذاری، اما هنوز زیباییها وجود دارند که باید به آنها توجه کنی.
منال ای دست از این خنجر چو در کف آمدت گوهرهزاران درد زه ارزد ز عشق یوسف آبستی
هوش مصنوعی: ای دست، از این خنجر نالمکن! وقتی که در دستانت جواهری از دردها وجود دارد، عشق یوسف ارزش بیشتری دارد.
خمش کن ای دل دریا از این جوش و کف اندازیزهی طرفه که دریایی چو ماهی چون در این شستی
هوش مصنوعی: ای دل، آرام باش و دیگر این هیجان و کفسری را کنار بگذار. چه چیز شگفت انگیزی است که دریا مانند ماهیست، وقتی که تو در این شست و شوی آن هستی.
چه باشد شست روباهان به پیش پنجه شیرانبدران شست اگر خواهی برو در بحر پیوستی
هوش مصنوعی: این بیت به ما می‌گوید که اگر میخواهی در میان افراد قوی و بزرگتر قرار بگیری، باید خودت را در چالشها و سختیها آزمایش کنی. وقتی روباهها در برابر شیران قرار میگیرند، نشاندهنده تفاوت قدرتها و تواناییهاست. اگر به دنبال پیشرفت و موفقیت در زندگی هستی، باید در میان چالشهای بزرگتر غوطهور شوی و صبر و استقامت را یاد بگیری.
نمی‌دانی که سلطانی تو عزرائیل شیرانیتو آن شیر پریشانی که صندوق خود اشکستی
هوش مصنوعی: تو نمی‌دانی که چه مقام بلندی داری، همانطور که عزرائیل، فرشته مرگ، به نوعی قدرت و تسلط دارد. تو مانند شیری هستی که در بهت و پریشانی به سر میبرد و در واقع تواناییها و امکانات خود را نمیشناسی. در حقیقت، خود را در قفس اشک و ناامیدی محصور کردهای.
عجب نبود که صندوقی شکسته گردد از شیریعجب از چون تو شیر آید که در صندوق بنشستی
هوش مصنوعی: عجیب نیست اگر صندوقی بشکند چون در آن شیر نشسته است. عجیبتر این است که شیر را در صندوقی ببینیم.
خمش کردم درآ ساقی بگردان جام راواقیزهی دوران و دور ما که بهر ما میان بستی
هوش مصنوعی: ساقی، بیصدا و بیخبر به دور ما بگردان جام را. چه دوران زیبایی که به خاطر ما به اینجا رسیدی و این فرصت را برای ما فراهم کردی.