غزل شمارهٔ ۲۵۶۳
هوش مصنوعی: این متن شعری از مولاناست که در آن به عشق و شور و شوق اشاره می‌کند. شاعر از دل و جانش می‌گوید و به کیفیت عشق و حالاتی که عاشق در آن به سر می‌برد، می‌پردازد. او به رقص و شادابی دل اشاره می‌کند و به عشق به عنوان یک نیروی قدرتمند و اساسی در زندگی اشاره می‌دارد. شعر همچنین به ضرورت حضور معشوق و تاثیر او بر دل و جان عاشق می‌پردازد. مولانا در پایان به شمس‌الحق تبریزی اشاره می‌کند و بیان می‌کند که وجود شمس همچون نوری در شب تاریک بوده و بدون او، عشق و شور و شوق عاشقانه ناپدید می‌شود.
من پای همی‌کوبم ای جان و جهان دستیای جان و جهان برجه از بهر دل مستی
هوش مصنوعی: من با اشتیاق و شور، پا بر زمین میکوبم، ای جان و ای جهانی؛ بیا و برای شادی دل من، کمی تکان بخور.
ای مست مکن محشر بازآی ز شور و شرآن دست بر آن دل نه ای کاش دلی هستی
هوش مصنوعی: ای عاشق مست، محشر را به هم نزن و از این شور و هیاهو دور شو. ای کاش دلی در این میان هست که بر آن دل بزنم و احساساتم را ابراز کنم.
ترک دل و جان کردم تا بی‌دل و جان گردمیک دل چه محل دارد صد دلکده بایستی
هوش مصنوعی: من به خاطر عشق و احساسات عمیق، دل و جانم را رها کردهام و حالا میخواهم زندگیام را بدون دل و جان بگذرانم. اما یک دل چه ارزش و اهمیتی دارد وقتی که باید در صدها مکان و دلی دیگر تلاش کنم.
بنگر به درخت ای جان در رقص و سراندازیاشکوفه چرا کردی گر باده نخوردستی
هوش مصنوعی: به درخت نگاه کن، ای جان؛ او در حال رقص و شادی است و گلهایش شکفتهاند. چرا تو وقتی باده نخوردهای، اینگونه ناراحت هستی؟
آن باد بهاری بین آمیزش و یاری بینگر نی همه لطفستی با خاک نپیوستی
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی به توصیف فصل بهار و ارتباط آن با عشق و دوستی می‌پردازد. شاعر به نوعی از لطافت و صفای بهار یاد می‌کند و تأکید می‌کند که اگر این زیبایی و دوستی وجود نداشته باشد، مانند خاکی بیروح و بدون جذابیتی خواهد بود. به عبارتی، فصل بهار و زیباییهای آن به همراهی و محبت انسانها نیاز دارد تا کامل و اثرگذار باشد.
از یار مکن افغان بی‌جور نیامد عشقگر نی ره عشق این است او کی دل ما خستی
هوش مصنوعی: از یار ناله و شیون نکن، بیدلی کار عشق نیست. اگر عشق واقعی نیست، این چه نوع عشقی است که دل ما را آزرده کرده؟
صد لطف و عطا دارد صد مهر و وفا داردگر غیرت بگذارد دل بر دل ما بستی
هوش مصنوعی: او دارای صدها محبت و بخشش است و صدها احساس وفاداری و عشق دارد، اما اگر غیرت اجازه دهد، دل ما به دل او اتصال برقرار می‌کند.
با جمله جفاکاری پشتی کند و یاریگر پشتی او نبود پشت همه بشکستی
هوش مصنوعی: اگر کسی به تمامی بدیها و ظلمها دچار شود و هیچ یاریگری در کنار او نباشد، به طوری که حمایت و پشتوانهاش را از دست بدهد، تنها کسی که میتواند او را نجات دهد، خود اوست. در واقع، در این شرایط، چارهای جز تکیه بر خود نخواهد داشت و ممکن است به شدت آسیب ببیند.
دامی که در او عنقا بی‌پر شود و بی‌پابی‌رحمت او صعوه زین دام کجا جستی
هوش مصنوعی: در دامنی که پرندهای مانند عنقا بدون پا و بدون پر قرار میگیرد، تو از کجا موفق به رهایی این صعوه (پرنده) از آن دام شدهای؟
خامش کن و ساکن شو ای باد سخن گرچهدر جنبش باد دل صد مروحه بایستی
هوش مصنوعی: سکوت کن و آرام باش ای باد، حتی اگر در حرکت تو، دل صد پرچم به اهتزاز درآید.
شمس الحق تبریزی ماییم و شب وحشتگر شمس نبودی شب از خویش کجا رستی
هوش مصنوعی: ما شمس الحق تبریزی هستیم و در تاریکی و ترس شب زندگی میکنیم. اگر شمس در کنار ما نبود، از کجا میتوانستیم از این شب تاریک و وحشتزا رهایی یابیم؟