غزل شمارهٔ ۲۵۶۲
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از عشق و معرفت سخن می‌گوید و به جستجوی حقیقت و زیبایی‌های درونی انسان‌ها می‌پردازد. او به ارزش‌های معنوی اشاره می‌کند و به قدرت نور و تابش عشق اشاره دارد که می‌تواند دل‌ها را روشن کند. شاعر همچنین به اهمیت همراهی و دوستی در زندگی اشاره کرده و بیان می‌کند که حتی در تاریکی شب، عشق و شراب (نماد شادی و سرزندگی) می‌توانند مونس انسان باشند. در نهایت، او از زیبایی‌های معنوی و تجلیات الهی صحبت می‌کند و از درخشش وجود افرادی چون شمس تبریزی یاد می‌کند که همچون دریایی از گوهرها و نور در جهان حضور دارند.
یکی فرهنگ دیگر نو برآر ای اصل داناییببین تو چاره‌ای از نو که الحق سخت بینایی
هوش مصنوعی: یک فرهنگ جدید و نوین بساز، ای ریشه دانایی. به نگری که راهحلی تازه بیابی، که حقیقتاً دیدن تو سخت است.
بسی دل‌ها چو گوهرها ز نور لعل تو تابانبسی طوطی که آموزند از قندت شکرخایی
هوش مصنوعی: دلهای بسیاری مانند گوهرها به خاطر نور عشق تو میدرخشد و بسیاری از طوطیها که از شیرینی کلام تو یاد میگیرند، به زیبایی تو اشاره میکنند.
زدی طعنه که دود تو ندارد آتش عاشقگر آتش نیستش حقی وگر دارد چه فرمایی
هوش مصنوعی: تو طعنه زدی که عاشق دودی دارد و آتش نمیافروزد، اما اگر در دل او آتش نباشد، در حقیقت چه باید گفت؟ اگر هم آتش داشته باشد، باید چه پاسخی بدهی؟
برو ای جان دولت جو چه خواهم کرد دولت رامن و عشق و شب تیره نگار و باده پیمایی
هوش مصنوعی: برو ای عزیز، به دنبال خوشبختی بگرد. من چه میتوانم بکنم جز اینکه میان عشق و شب تاریک و زیبایی و نوشیدن باده، زندگی کنم؟
بیا ای مونس روزم نگفتم دوش در گوشتکه عشرت در کمی خندد تو کم زن تا بیفزایی
هوش مصنوعی: بیا ای دوست روز من، به تو نگفتم شب گذشته در گوشیات که خوشی در کم بودنش است. تو کمتر بخند، تا خوشیات بیشتر شود.
دلا آخر نمی‌گویی کجا شد مکر و دستانتچو جام از دست جان نوشی از آن بی‌دست و بی‌پایی
هوش مصنوعی: ای دل، بالاخره نمی‌گویی که مکر و فریبهایت کجا رفتند؟ مانند جامی که از دستم افتاده، جانم را از وجود تو مینوشم در حالی که تو نه دستی داری و نه پایی.
به هر شب شمس تبریزی چه گوهرها که می‌بیزیچه سلطانی چه جان بخشی چه خورشیدی چه دریایی
هوش مصنوعی: هر شب که شمس تبریزی را ملاقات میکنی، چه زیباییها و ارزشمندهایی از او به دست میآوری! او همچون یک پادشاه می‌تواند روح تو را احیا کند و مانند خورشید و دریا، نور و عمق زندگی را به تو هدیه دهد.