غزل شمارهٔ ۲۵۶۱
هوش مصنوعی: این شعر به عشق و احساسات عمیق شاعر نسبت به معشوق و جامعه مسلمانان اشاره دارد. شاعر از نوعی دوگانگی و سرگردانی در دل و ذهن خود سخن می‌گوید و به طوفان اندیشه‌ها و احساساتش اشاره می‌کند. او با بیان اینکه مسلمانان هر روز شوری جدید دارند، به جستجوی حقیقت و معشوق خود می‌پردازد. شاعر در دل خود از اندیشه‌های مختلف رنج می‌برد و خواهان آرامش است. او خواسته‌ها و امانت‌هایش را به دیگران می‌سپارند، زیرا در گرماگرم این عشق و جنون، راهش را گم کرده است. در نهایت او از شمس تبریزی می‌خواهد که با حضورش به او نور و راهی را نشان دهد.
مسلمانان مسلمانان مرا جانی است سوداییچو طوفان بر سرم بارد از این سودا ز بالایی
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، جان من از عشق شما آکنده است، همچون طوفانی که بر سرم فرود میآید. این عشق، از بالا بر من نازل میشود.
مسلمانان مسلمانان به هر روزی یکی شوریبه کوی لولیان افتد از آن لولی سرنایی
هوش مصنوعی: هر روز در محلههای لولیان، شور و هیجانی برپا میشود که ناشی از نواختن ساز یکی از آنهاست. این بیداری و نشاط به خاطر وجود آنهاست و نشان از زنده بودن فرهنگ و شادی در میان مسلمانان دارد.
مسلمانان مسلمانان ز جان پرسید کای سابقورای طور اندیشه حریفان را چه می‌پایی
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، از جان خود بپرسید که ای کسی که پیش از زمان، در کوه طور به تفکر نشستهای، چه چیزی از دشمنان در ذهنت میگذرد؟
مسلمانان مسلمانان بشویید از دل من دستکز این اندیشه دادم دل به دست موج دریایی
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، از دل من هرگونه نفرت و کینه را بزدایید، زیرا من به خاطر این فکر، دل خود را به موجهای دریایی سپردهام.
مسلمانان مسلمانان خبر آن کارفرما راکه سخت از کار رفتم من مرا کاری بفرمایی
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، خبر دهید کارفرما را که من به شدت از کار خسته و فرسودهام و از او درخواست میکنم که برای من کاری ترتیب دهد.
مسلمانان مسلمانان امانت دست من گیریدکه مستم ره نمی‌دانم بدان معشوق زیبایی
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، دستانم را بگیرید و مرا در این مسیر هدایت کنید، زیرا من در عشق به معشوقی زیبایم گیجم و نمی‌دانم کدام راه را بروم.
مسلمانان مسلمانان به کوی او سپاریدمبر آن خاکم بخسپانید زان خاک است بینایی
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، من شما را به سرزمین او سپردم و بر آن خاک مرا دفن کنید؛ چون از آن خاک، بینایی و روشنی به دست میآید.
مسلمانان مسلمانان زبان پارسی گویمکه نبود شرط در جمعی شکر خوردن به تنهایی
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، زبان فارسی را به عنوان زبان خود انتخاب کنید، زیرا در جمعی که شکر خورده میشود، نیازی به تنهایی و انزوا نیست.
بیا ای شمس تبریزی که بر دست این سخن بیزیبه غیر تو نمی‌باید توی آنک همی‌بایی
هوش مصنوعی: بیا ای شمس تبریزی، چرا که این کلام تنها شایسته توست و هیچ کس دیگری لایق آن نیست.