غزل شمارهٔ ۲۵۷۵
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به مفهوم عشق و معنویت اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که هر لحظه چهره‌های مختلفی را می‌بینیم، اما واقعیت فراتر از دیدن است. او از نعمت‌های روحانی در یک مجلس پنهانی سخن می‌گوید که در آنجا هیچ دستوری وجود ندارد. میوه‌ای که از لطف الهی می‌رسد را توصیف می‌کند که در کف دست گذاشته می‌شود، و بویی که از زلف معشوق به مشام می‌رسد، نشان‌دهنده زیبایی و لطافت است. شاعر به تقدیر و تأثیر آن بر جان انسان‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید که عشق واقعی نمی‌تواند در دنیای مادی محدود شود. روایت او به مکانی فراتر از دنیا اشاره دارد که در آن تنها زیبایی و معنویت وجود دارد، و در آنجا جایی برای دنیای مادی و علایق دنیوی نیست. در نهایت، شاعر از طرفی تن را به سمت عشق حقیقی و الهی هدایت می‌کند و تأکید می‌کند که در این مسیر جایی برای تنگ‌نظری و محدودیت‌ها وجود ندارد.
هر لحظه یکی صورت می‌بینی و زادن نیجز دیده فزودن نی جز چشم گشودن نی
هوش مصنوعی: در هر لحظه، صحنهای جدید و زیبا را مشاهده میکنی، اما تنها چیزی که به این تجربه میافزاید، باز کردن چشمها و دیدن بیشتر است.
از نعمت روحانی در مجلس پنهانیچندانک خوری می خور دستوری دادن نی
هوش مصنوعی: از برکات معنوی در جمعهای خصوصی آنقدر بنوش که دیگر نیازی به دستور و راهنمایی نداشته باشی.
آن میوه که از لطفش می آب شود در کفو آن میوه نورش را بر کف بنهادن نی
هوش مصنوعی: میوه‌ای که از خوبیاش در دست ما آب می‌شود، نورش را هرگز بر دست نمیگذاریم.
این بوی که از زلف آن ترک خطا آمددر مشک تتاری نی در عنبر و لادن نی
هوش مصنوعی: این عطر و بویی که از موهای آن دختر زیبا به مشام می‌رسد، نه از مشک، نه از عنبر و نه از گل لادن است؛ بلکه بویی خاص و منحصر به فرد دارد.
می‌کوبد تقدیرش در هاون تن جان راوین سرمه عشق او اندرخور هاون نی
هوش مصنوعی: سرنوشت او به شدت به جانش ضربه میزند و این عشق او همچون سرمهای است که در این هاون جا نمیگیرد.
دیدی تو چنین سرمه کو هاون‌ها سایدتا بازرود آن جا آن جا که تو و من نی
هوش مصنوعی: آیا مشاهده کردهای که چگونه سرمه در هاون آسیاب می‌شود تا به آنجا برسد که ما هر دو در آنجا نباشیم؟
آن جا روش و دین نی جز باغ نوآیین نیجز گلبن و نسرین نی جز لاله و سوسن نی
هوش مصنوعی: در آن مکان، نه روش و دین قدیمی وجود دارد، تنها باغی از گلهای تازه و زیبایی چون گل بنفشه، نسرین، لاله و سوسن دیده می‌شود.
بگذار تنی‌ها را بشنو ارنی‌ها راچون سوخت منی‌ها را پس طعنه گه لن نی
هوش مصنوعی: بگذار سلایق و نداهای دیگر را بشنوی، چون از سوختن من خبر داری، پس به من طعنه نزن.
تن را تو مبر سوی شمس الحق تبریزیکز غلبه جان آن جا جای سر سوزن نی
هوش مصنوعی: بدن خود را به سوی شمس تبریزی نبر، چرا که در آن جا به خاطر رنج شدید روح، حتی جای سر سوزنی هم وجود ندارد.