غزل شمارهٔ ۲۶۱۷
هوش مصنوعی: این شعر با مضمون عشق و دلدادگی به عیسی می‌سراید و تصویری زیبا از ارتباط روحانی و عشق عارفانه را ارائه می‌دهد. شاعر به زیبایی‌های ظاهری و باطنی عیسی اشاره می‌کند و از او می‌خواهد که حقیقت لاهوت (عالم غیب) را از طریق خود نمایش دهد. او بر این باور است که عشق و ایمان از زیبایی‌های او نشأت می‌گیرد و بر این تأکید دارد که عشق به او به وحدت و یکتایی می‌انجامد. شاعر با بیان عهدی که با عشق بسته، به احساسات عمیق خود اشاره کرده و از ناتوانی در جدا شدن از آن عشق سخن می‌گوید. در نهایت، اشاره‌ای به شمس‌الدین تبریزی، به عنوان منبع الهام و معلم عرفانی نیز دارد.
عیسی چو توی جانا ای دولت ترساییلاهوت ازل را از ناسوت تو بنمایی
هوش مصنوعی: ای عیسی، ای جانا، تو مانند یک سرمایه ارزشمند هستی که میتوانی به ما نشان دهی که چگونه عالم الهی را از دنیای مادی تفکیک کنیم و حقیقت ازلی را در وجود خود تجلی دهی.
ایمان ز سر زلفت زنار عجب بنددکز کافر زلف خود یک پیچ تو بگشایی
هوش مصنوعی: ایمان به محبت و زیبایی تو چنان گرهی میزند که حتی کافران هم از زیبایی موهایت تحت تأثیر قرار خواهند گرفت و اگر تو فقط یک گره را باز کنی، همه را جذب خود میکنی.
ای از پس صد پرده درتافته رخسارتتا عالم خاکی را از عشق برآرایی
هوش مصنوعی: ای که با چهرهی درخشان خود، پشت پردههای فراوان زیبایی، دنیا را بر اثر عشق متحول میکنی.
جان دوش ز سرمستی با عشق تو عهدی کردجان بود در آن بیعت با عشق به تنهایی
هوش مصنوعی: دل من در سرمستی از عشق تو پیمانی بست، زندگیام در این پیوند با عشق تنهاست.
سَر عشق به گوشش برد سِر گفت به گوش جانکس عهد کند با خود نی تو همگی مایی
هوش مصنوعی: به عشقش نزدیک شد و به او گفت که هیچکس نمیتواند با خود عهد کند، زیرا همهی ما به نوعی یکدیگر هستیم.
چندانک تو می‌کوشی جز چشم نمی‌پوشیتا چند گریزی تو از خویش و نیاسایی
هوش مصنوعی: هرچقدر که تلاش میکنی، نمیتوانی از دید خودت دور بمانی؛ پس تا کی میخواهی از خودت فرار کنی و آرامش نیابی؟
جان گفت که ای فردم سوگند بدین دردمسوگند بدان زلفی عاشق کش سودایی
هوش مصنوعی: جان گفت: ای محبوب، به دردی که دارم قسم میخورم به آن زلفی که عاشقها را به دیوانگی میکشاند.
کان عهد که من کردم بی‌جان و بدن کردمنی ما و نه من کردم ای مفرد یکتایی
هوش مصنوعی: عهدی که من با تو بستم، نه با وجودم و نه با تنم، بلکه با روح و جانم بود. ای یگانهی بیهمتا، من و تو یکی هستیم.
مست آنچ کند در مِی از مِی بود آن در ویدر آب نماید او لیک اوست ز بالایی
هوش مصنوعی: کسی که از شراب مست میشود، تاثیری که مستی بر او دارد، در ظاهر مانند آبی است که در آب منعکس میشود. اما در واقع، آنچه او را تحت تأثیر قرار می‌دهد، از بلندی و مقام او ناشی میشود.
تبریز ز شمس الدین آخر قدحی زو هینآن ساقی ترسا را یک نکته نفرمایی
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به تبریز اشاره می‌کند و از شمس‌الدین که به نوعی نماد مهمی در منطقه است، سخن می‌گوید. او از ساقی ترسا (با تشبیه به ساقی که شراب میریزد) می‌خواهد که نکتهای ارزشمند به او بگوید و به نظر میرسد که نویسنده به دنبال معرفت و دانشی است که از این ساقی میتواند بیاموزد. به عبارتی، او خواستار گفتگویی پرمحتوا و تأثیرگذار است.