غزل شمارهٔ ۲۶۳۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به نقد رفتارها و حیله‌های انسانی می‌پردازد و از عواقب انتخاب‌ها و اعمال نادرست سخن می‌گوید. او به فردی که از زندگی گذشته‌اش فرار کرده اشاره می‌کند و او را به یادآوری عواقبی که به بار آورده دعوت می‌کند. شاعر تاکید می‌کند که هر عمل ناپسند عواقب خاص خود را دارد و در نهایت حقیقتی برملا می‌شود. او به تضاد میان رضایت و نارضایتی، و شیرینی و تلخی زندگی اشاره می‌کند و بر لزوم تفکر و درک عمیق نسبت به رفتارهای خود تأکید می‌کند. در نهایت، موضوعاتی چون عشق، ضعف انسان‌ها و نیاز به خاموشی و خودداری از ابراز احساسات منفی نیز بررسی می‌شود.
تو دوش رهیدی و شب دوش رهیدیامروز مکن حیله که آن رفت که دیدی
هوش مصنوعی: تو دیشب فرار کردی و شب دیگر هم همینطور، امروز دیگر نقشه نچین که آنچه را که دیدی، گذشته است.
ما را به حکایت به در خانه ببردیبر در بنشاندی و تو بر بام دویدی
هوش مصنوعی: ما را به داستانی به خانهات آوردی و همانجا نشاندی، ولی خودت به بالای بام رفتی و دور شدی.
صد کاسه همسایه مظلوم شکستیصد کیسه در این راه به حیلت ببریدی
هوش مصنوعی: تو به زحمت و با نیرنگ، مال و دارایی مردم بیگناه را در این مسیر به سادگی برداشتی و به آنها آسیبی جدی زدی.
آن کیست که او را به دغل خفته نکردیوز زیر سر خفته گلیمی نکشیدی
هوش مصنوعی: کیست آن شخصی که تو او را با حقه و حیله به خواب فرو نبردی و از زیر سر او فرش یا گلیم را نکشیدی؟
گفتی که از آن عالم کس بازنیامدامروز ببینی چو بدین حال رسیدی
هوش مصنوعی: تو گفتی که هیچ کس از آن دنیا برنگشته است، امروز ببین که چگونه به این وضعیت رسیدی.
امروز ببینی که چه مرغی و چه رنگیکز زخم اجل بند قفس را بدریدی
هوش مصنوعی: امروز ببین که چه پرندهای با چه رنگ و زیبایی از درد حوادث و زمانه، قفس خود را شکسته و آزاد شده است.
امروز ببینی که کیان را یله کردیامروز ببینی که کیان را بگزیدی
هوش مصنوعی: امروز میبینی که چه کسی را آزادی دادهای و امروز میبینی که چه کسی را انتخاب کردهای.
یا شیر ز پستان کرامات چشیدییا شیر ز پستان سیه دیو مکیدی
هوش مصنوعی: یا از کرامتها و نعمتهای شیرین الهی بهرهمند شدی، یا اینکه از زشتیها و پلیدیهای شیطانی سیراب گشتهای.
ای باز کلاه از سر و روی تو برون شدخوش بنگر و خوش بشنو آنچ نشنیدی
هوش مصنوعی: ای پرنده، کلاه از سرت افتاد و هماکنون خوب نگاه کن و به خوبی بشنو آنچه را که قبلاً نشنیدهای.
آن جا بردت پای که در سر هوسش بودو آن جا بردت دیده که آن جا نگریدی
هوش مصنوعی: تو را به جایی برد که آرزوهای تو در آن جا بود و چشمانت را به جایی برد که هیچ وقت آن جا را ندیدی.
بر تو زند آن گل که به گلزار بکشتیدر تو خلد آن خار که در یار خلیدی
هوش مصنوعی: بر تو روی آن گلی که در باغ پرورش دادهای، میروید و خارهایی که در دل یاری که دوستش داشتی، به آن دامن زدی، در بهشت تو جای دارند.
تلخی دهد امروز تو را در دل و در کامآن زهرگیایی که در این دشت چریدی
هوش مصنوعی: امروز در دل و زبانت تلخی و ناگواری وجود دارد، مانند زهر گیاهی که در این دشت چرا کردهای.
آن آهن تو نرم شد امروز ببینیکه قفل دری یا جهت قفل کلیدی
هوش مصنوعی: امروز میبینی که آن آهن که سخت و محکم بود، چطور نرم شده است و اکنون میتواند به راحتی به عنوان قفلی برای در یا کلیدی برای قفل عمل کند.
طوق ملکی این دم اگر گوهر پاکیرد فلکی این دم اگر زشت و پلیدی
هوش مصنوعی: اگر در این لحظه، دارای مقام و سلطنت هستی، باید همچنان دارای صفات نیک و پاک باشی؛ و اگر در این لحظه زشت و پلید باشی، آن مقام و منزلت به هیچ نمیارزد.
گر آب حیاتی تو و گر آب سیاهیاین چشم ببستی تو در آن چشمه رسیدی
هوش مصنوعی: اگر تو به آب زنده و حیاتبخش دسترسی داشته باشی یا حتی به آب تاریکی، اگر چشمانت را ببندی و به عمق این چشمه بروی، به حقیقت و سرمنزل اصلی خواهی رسید.
با جمله روان‌ها بپر روح روانیاین است سزای تو گر از نفس جهیدی
هوش مصنوعی: با تمام روحها و احساسات بپر، زیرا این روح سالم و زنده توست که نتیجه طبیعی تلاشهای توست، اگر از نفس و زندگی خود به درستی استفاده کنی.
با خالق آرام تو آرام گرفتیوز آب و گل تیره بیگانه رمیدی
هوش مصنوعی: تو با خالق خود به آرامش رسیدی و از جهان مادی و تیره این دنیا جدا شدی.
امروز تو را بازخرد شعله آن نورکاین جا ز دل و جان به دل و جانش خریدی
هوش مصنوعی: امروز دوباره به تو میگویم که شعله آن نوری که اینجا از دل و جانت به دل و جانش منتقل شد، چقدر روشن و ارزشمند است.
آن سیمبر اندر بر سیمین تو آیدکو را چو نثار زر از این خاک بچیدی
هوش مصنوعی: اینچنین است که آن نوجوان زیبای نقرهای به سراغ تو میآید که مانند گلی از جنس طلا از این خاک برداشت کردهای.
ای عشق ببخشای تو بر حال ضعیفانکز خاک همان رست که در خاک دمیدی
هوش مصنوعی: ای عشق، بر حال کسانی که ضعیف و ناتواناند، رحمت کن؛ زیرا آنان از خاک به وجود آمدهاند و تو همان خاک را زنده کردی.
خامش کن و منمای به هر کس سر دل ز آنکدر دیده هر ذره چو خورشید پدیدی
هوش مصنوعی: سکوت کن و راز دلت را برای هر کسی فاش نکن، زیرا هر ذره در چشمانت مانند خورشید میدرخشد و روزی خواهد آمد که حقیقت تو را آشکار خواهد کرد.
خاموش و دهان را به خموشی تو دوا کنزیرا که ز پستان سیه دیو چشیدی
هوش مصنوعی: سکوت کن و با سکوتت زخمهای درونت را درمان کن، زیرا که از تلخیهای ناشی از شیاطین تجربه کردهای.