غزل شمارهٔ ۲۶۳۶
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و فریبندگی دنیا صحبت می‌کند. شاعر به دوستش ابوبکر ربابی می‌گوید که اگر به دنبال نان و کباب است، باید از عشق دوری کند و در این راه هشیار باشد. او تأکید دارد که دنیا فریبنده است و اگر به آن دلبستگی پیدا کنی، چیزی جز زحمت و درد نخواهی دید.
شاعر به قدرت عشق و تأثیر آن بر زندگی اشاره می‌کند و یادآور می‌شود که علی‌رغم سختی‌ها، عشق می‌تواند انسان را زنده کند و به او معنایی بدهد. او همچنین به سرنوشت انسان‌ها اشاره می‌کند که در نهایت همه به خاک بازمی‌گردند و باید به زندگی پس از مرگ و جایگاه خود در آن فکر کنند. در نهایت، او از اهمیت گفت‌وگو و پرهیز از بی‌خودی سخن به میان می‌آورد.
ای مونس ما خواجه ابوبکر ربابیگر دلشده‌ای چند پی نان و کبابی
هوش مصنوعی: ای همدم ما، خواجه ابوبکر ربابی، اگر به دل نگاهی به دنبال نان و کبابی داری، چندی نیکو کن.
آتش خور در عشق به مانند شترمرغاندر عقب طعمه چه شاگرد عقابی
هوش مصنوعی: عشق همچون آتش است که میسوزاند، و انسانی که در این عشق گرفتار شده، مانند شترمرغی است که به دنبال طعمهاش میدود. او به یادگیری و کسب تجربه مانند عقاب در میانه این جستجوست.
لقمه دهدت تا کند او لقمه خویشتاین چرخ فریبنده و این برق سحابی
هوش مصنوعی: زندگی گاهی به ما خوشی و نعمت میدهد، اما باید مراقب باشیم که این دنیا فریبنده و ظاهری فریبنده دارد. این دنیا به ما وعدههای خوبی میدهد، اما در واقع ممکن است ما را به هدفهای فراموششده یا نادرست بکشاند.
هین لقمه مخور لقمه مشو آتش او رابی‌لقمه او در دل و جان رزق بیابی
هوش مصنوعی: بر حذر باش از خوردن لقمهای که تو را به آتش میکشاند، زیرا بدون آن لقمه، آتش درونت را خاموشتر می‌کند و در این صورت، نعمت و روزی را در دل و جان خود خواهی یافت.
آن وقت که از ناف همی‌خورد تنت خوننی حلق و گلو بود و نه خرمای رطابی
هوش مصنوعی: زمانی که خون از بدن تو میریزد، این خون نه از حلق و گلو که از میوهی تر و شیرین است.
آن ماهی چه خورده‌ست که او لقمه ما شددر چشم نیاید خورش مردم آبی
هوش مصنوعی: ماهی که در حال حاضر ما را بلعیده، چه غذایی خورده است که در چشم کسی نمیآید و برای مردم عادی قابل دیده شدن نیست؟
از نعمت پنهان خورد این نعمت پیدازان راه شود فربه و زان ماه خضابی
هوش مصنوعی: این متن به این معناست که از نعمتی که بهطور پنهان وجود دارد، انسان می‌تواند بهرهمند شود و این بهرهمندی باعث رشد و فزونی او میگردد. همچنین، گوینده به تأثیرات مثبتی که از این نعمت ظاهر می‌شود اشاره می‌کند و به نوعی به زیبایی و شکوه آن نیز اشاره دارد.
گر ز آنک خرابت کند این عشق برونیچون سنبله شد دانه در این روز خرابی
هوش مصنوعی: اگر این عشق بیرونی تو را خراب کند، مانند سنبل که دانهاش را در روز خراب می‌کند.
آن سنبله از خاک برآورد سر و گفتمن مردم و زنده شدم از داد ثوابی
هوش مصنوعی: آن خوشه گندم از زمین سر بیرون آورد و گفت من در حقیقت مرده بودم و اکنون با برکت و حق نتیجه زنده شدم.
خواهی که قیامت نگری نقد به باغ آینظاره سرسبزی اموات ترابی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی قیامت را ببینی، به باغ نگاه کن و سرسبزی قبرها را تماشا کن.
ماییم که پوسیده و ریزیده خاکیمامروز چو سرویم سرافراز و خطابی
هوش مصنوعی: ما افرادی هستیم که از خاک ریشه گرفتهایم و امروز مانند سروهایی بلند و سرفراز به خود میبالیم و با افتخار زندگی میکنیم.
بی‌حرف سخن گوی که تا خصم نگویدکاین گفت کسان است و سخن‌های کتابی
هوش مصنوعی: سکوت کن و بدون حرف بگو، چون اگر دشمن حرفی بزند، مردم فکر میکنند صحبتهای تو تحت تأثیر افراد دیگر یا کتابهاست.