غزل شمارهٔ ۲۷۰۵
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تبیین رابطه‌ی عشق و طمع می‌پردازد. او بیان می‌کند که هر لحظه به یاد محبوب است و در دلش خیالاتی دارد که موجب زحمتش می‌شود. شاعری نیز به تردید و نوعی نارضایتی از این طمع اشاره می‌کند و از زیبایی‌ها و جذابیت‌های محبوبش سخن می‌گوید. او گاهی به ناامیدی و محدودیت‌های عشق اشاره دارد و می‌خواهد که در عشقش تنها به دنبال حقیقت باشد و نه به دنبال منافع مادی. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که هدفش از عشق، عشق و محبت خالص است و نه فریب و سودجویی.
مرا هر لحظه منزل آسمانیتو را هر دم خیالی و گمانی
هوش مصنوعی: هر لحظه من در آرزوی رسیدن به تو هستم، و همیشه تصورات و خیالاتی درباره تو در ذهنم وجود دارد.
تو گویی کو طمع کرده‌ست در منجهانی زین خیال اندر زیانی
هوش مصنوعی: انگار که جهانی از خواسته و آرزو در من به وجود آمده و این فکر، باعث آسیب و زیانی برای من شده است.
بر آن چشم دروغت طمع کردمکه چون دوزخ نمودستت جنانی
هوش مصنوعی: به خاطر چشمان فریبندهات به تو امید داشتم، اما متوجه شدم که زیباییات مثل آتش جهنم است.
بر آن عقل خسیست طمع کردمکه جان دادی برای خاکدانی
هوش مصنوعی: من به عقل حقیر و کمارزشی امید بستم که جان خود را برای چیز ناچیزی فدای خاک و دنیای مادی کند.
چه نور افزاید از برق آفتابیچه بربندد ز ویرانی جهانی
هوش مصنوعی: این بیت به ما می‌گوید که آیا نور و روشنی که از تابش آفتاب میآید میتواند به دنیا افزوده شود یا اینکه این تابش میتواند موجب ویرانی و نابودی جهانی شود. در واقع، به تضادی اشاره دارد که بین ساختن و ویران کردن وجود دارد و به تاثیرات مثبت و منفی می‌پردازد.
ز یک قطره چه خواهد خورد بحریز یک حبه چه دزدد گنج و کانی
هوش مصنوعی: از یک قطره چقدر میتواند دریا بنوشد؟ و از یک حبه چه چیز گرانبهایی را میتواند بدزدد؟
چه رونق یا چه آرایش فزایدز پژمرده گیایی گلستانی
هوش مصنوعی: هر گونه زیبایی یا رونقی که از پژمرده شدن گیاهی در باغ به وجود آید، چه فایدهای دارد؟
به حق نور چشم دلبر منکه روشنتر از این نبود نشانی
هوش مصنوعی: به خدای محبوب و نور چشم معشوقم قسم که هیچ نشانهای از او روشنتر از این نیست.
به حق آن دو لعل قندبارشکه شرح آن نگنجد در دهانی
هوش مصنوعی: به خاطر آن دو لب شیرین و جذابش که وصف و توصیف زیباییهای آن در هیچ زبانی گنجایش ندارد.
که مقصودم گشاد سینه‌ای بودنه طمع آنک بگشایم دکانی
هوش مصنوعی: من هدفم این بود که دلی بزرگ و گشاده داشته باشم، نه اینکه امیدوار باشم که بتوانم کسب و کاری راه بیندازم.
غرض تا نانی آن جا پخته گرددنه آنک درربایم از تو نانی
هوش مصنوعی: من تنها به خاطر این در اینجا هستم که مقداری نان برای خودم بپزم و نه اینکه از تو نانی بربایم.
ز بهمان و فلان تو فارغ آیندطمع آن نی که گویندم فلانی
هوش مصنوعی: از چیزهای بیاهمیت و نظرات دیگران بیخیال باش و به آنچه که واقعاً ارزش دارد توجه کن.