غزل شمارهٔ ۲۷۴۱
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و دلتنگی است. شاعر به معشوقی می‌پردازد که او را ترک کرده و در گوشه‌ای نشسته است. او به یاد می‌آورد که معشوق چقدر به دل‌ها زندگی می‌بخشد و از درد جدایی شکایت می‌کند. شاعر بر این نکته تأکید دارد که عشق به معشوق باعث رهایی از بندهای ظاهری و دنیوی می‌شود و او را به حالتی فراتر از دنیا می‌برد. در نهایت، شاعر به زیبایی معشوق اشاره می‌کند و از دریغ و حسرت ناشی از بی‌نصیب بودن از جمال او سخن می‌گوید.
ای آنک تو خواب ما ببستیرفتی و به گوشه‌ای نشستی
هوش مصنوعی: ای تو که خواب ما را به پایان رساندی و رفتی و در گوشه‌ای نشستی.
ای زنده کننده هر دلی راآخر به جفا دلم شکستی
هوش مصنوعی: ای آن که دل‌ها را احیا میکنی، در نهایت دل مرا با بیرحمی شکستی.
ای دل چو به دام او فتادیاز بند هزار دام رستی
هوش مصنوعی: ای دل، وقتی که به عشق او گرفتار شدی، از هزاران زنجیر و محدودیت آزاد شدهای.
رستی ز خمار هر دو عالمتا حشر ز دام دوست مستی
هوش مصنوعی: از اثر محبت دوست، همه خمارها و نشئههای دنیا به فراموشی سپرده می‌شود و تا روز قیامت، به خاطر این عشق، در نشئهای از خوشی و مستی به سر میبریم.
با پر بلی بلند می‌پرچون محرم گلشن الستی
هوش مصنوعی: با بالهای بلند خود به پرواز درآ، چون به رازهای معنوی و زیبا دست یافتهای.
رو بر سر خم آسمان صافتا درد بدی بدی به پستی
هوش مصنوعی: این جمله به تصوری از آسمان صاف و بدون ابر اشاره دارد که در آن میتوان احساس آزادی و آرامش کرد. همچنین، با این تصویر، به نوعی احساس درد و نارضایتی در برابر مشکلات و سختیهای زندگی نیز اشاره می‌شود، که نشان دهنده پایین آمدن به شرایط بد و دشوار است.
دولت همه سوی نیستی بودمی‌جوید ابلهش ز هستی
هوش مصنوعی: خوشبختی در دسترس نیستی و عدم وجود قرار دارد، اما جاهلان هنوز به دنبال ماده و موجودیت هستند.
گیرم که جمال دوست دیدیاز چشم ویش ندیده استی
هوش مصنوعی: اگر تو زیباییهای دوست را دیدی، از چشم خودت نمیتوانی بگویی که دیگران آن را ندیدهاند.
ای یوسف عشق رو نمودیدست دو هزار مست خستی
هوش مصنوعی: ای یوسف عشق، تو جمال خود را به نمایش گذاشتی و باعث شدی که دو هزار عاشق در دل خستگی خود تسلی یابند.
خامش که ز بحر بی‌نصیبیتا بسته نقش‌های شستی
هوش مصنوعی: سکوت کن، زیرا از دریا بیبهرهای و این که تنها به نقشهایی که شسته شدهاند بسنده میکنی.