غزل شمارهٔ ۲۷۸۲
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و عمق عشق به شمس الدین تبریزی اشاره دارد. شاعر بیان می‌کند که اگر عشق شمس بر دل‌ها و جان‌ها اثر نداشته باشد، زندگی بی‌معناست. او عشق به شمس را به‌عنوان چشمه‌ای زنده‌کننده و روشنایی‌بخش معرفی می‌کند و از زیبایی‌های شمس می‌گوید که باعث شگفتی آفتاب و ماه می‌شود. شاعر همچنین اشاره می‌کند که در بزم شمس، هر کس مانند یوسف مصری در عشق گرفتار می‌شود و از لطف او بهشتی می‌شود. در نهایت، او به مردم می‌گوید که از شراب عشق شمس بنوشند و آن را با عقل خود نسنجند، زیرا این عشق به‌قدری عمیق و روحانی است که فراتر از فهم و تصورات است.
گر شراب عشق کار جان حیوانیستیعشق شمس الدین به عالم فاش و یک سانیستی
هوش مصنوعی: اگر عشق به مانند شرابی است که روح را زنده می‌کند، عشق شمسالدین نیز در دنیا شناخته شده و یکنواخت است.
گر نه در انوار غیرت غرق بودی عشق اوحلقه گوش روان و جان انسانیستی
هوش مصنوعی: اگر در نور غیرت غرق نشده بودی، عشق او مانند حلقهای در گوشت و جان توست.
گر نبودی بزم شمس الدین برون از هر دو کونجام او بر خاک همچون ابر نیسانیستی
نیسان، ماه هفتم است از ماه های سُریانی برابر با اردیبهشت
ابر نیسان خود چه باشد نزد بحر فضل اوقاف تا قاف از میش خود موج طوفانیستی
هوش مصنوعی: در اینجا به این نکته اشاره شده که ابر نیسان (که نمادی از یک پدیده طبیعی و گذراست) در برابر دریای رحمت و فضیلت الهی، چیز چندانی نیست. به بیان دیگر، در مقایسه با انوار و نعمتهای خداوند، هر چه را که انسان تصور کند، حتی اگر بزرگ به نظر برسد، در واقع ناچیز و گذراست. بنابراین، در برابر جلال و عظمت حق، تمام موجودات به مانند امواج طوفانی هستند که به زودی فروکش میکنند و از بین میروند.
آفتاب و ماه را خود کی بدی زهره شعاعگر نه در رشک خدا سیماش پنهانیستی
هوش مصنوعی: آفتاب و ماه خودشان نمیتوانند برتری زهره را مشخص کنند، چرا که زیبایی زهره به خاطر پوششی است که در پشت آن نهفته است و این زیبایی در حقیقت به خاطر جلوهگری خداوند است.
گر جمالش ماجرا کردی میان یوسفانیوسف مصری ابد پابند و زندانیستی
هوش مصنوعی: اگر زیباییاش را مطرح کنی، میان زیباییها، تو مانند یوسف مصری همیشه در اسارت و گرفتار خواهی بود.
گر نه از لطفش بپرهیزیدمی من گفتمیکز بهشت لطف او فردوس ریحانیستی
هوش مصنوعی: اگر از رحمت و لطف او دوری گزینید، من میگویم که بهشت و نعمتهای او در خوشی و راحتی است.
نفس سگ دندان برآوردی گزیدی پای جانساقیا گر نه می سرتیز دندانیستی
هوش مصنوعی: ای ساقی، اگر به من شراب نمیدهی و دردم را کاهش نمیدهی، بدان که مانند سگی هستی که فقط دندانش را به نمایش میگذارد و جرات حمله و گاز گرفتن را ندارد. پس پای جان را بگیر و مرا از درد نجات بده.
جام همچون شمع را بر آتش می برفروزپس بسوز این عقل را گر بیت احزانیستی
هوش مصنوعی: شیشه شراب مانند شمعی است که بر روی آتش میدرخشد، پس اگر این شعر غمگین است، بگذار عقل و اندیشهات را بسوزاند.
درکش آن معشوقه بدمست را در بزم ماکو ز مکر و عشوه‌ها گویی که دستانیستی
هوش مصنوعی: عشق و جذابیت آن معشوقه پرشور در جشن و شادی ما نمایان است. او با حرکات و رفتارهای فریبندهاش، به گونهای مینماید که میتوان او را در دستان خود حس کرد.
پس ز جام شمس تبریزی بده یک جرعه‌ایبعد از آن مر عاشقان را وقت حیرانیستی
هوش مصنوعی: پس از اینکه از جام شمس تبریزی یک جرعه بنوشی، به عاشقان در هنگام سرگشتگی و حیرت کمک کن.