غزل شمارهٔ ۲۷۸۷
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش و توصیف شخصیت و ویژگی‌های فردی خاص می‌پردازد که دارای صفات برتر و معانی عمیق است. شاعر به عشق و محبت این شخص اشاره می‌کند و می‌گوید که جان‌ها به خاطر عشق او به پرواز درآمده‌اند. همچنین، شاعر به دقت و زیبایی‌های کلام این فرد اشاره می‌کند و آن را از سخنان بی‌مضمون و ناپایدار دور می‌داند. در نهایت، پیوند این شخصیت با مفهوم ولایت و دعاهای عمیقتری که در وجود او وجود دارد، تصریح می‌شود. شعر تاکید دارد بر معنویت و تاثیری که این فرد در جهان دارد.
ای مهی کاندر نکویی از صفت افزوده‌ایتا بسی درهای دولت بر فلک بگشوده‌ای
هوش مصنوعی: ای ماه زیبای من، تو با ویژگی‌های نیکوی خود به شکلی باشکوه، دروازههای زیادی از سعادت و خوشبختی را بر آسمان گشودهای.
ای بسا کوه احد کز راه دل برکنده‌ایای بسا وصف احد کاندر نظر بنموده‌ای
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی به این موضوع اشاره دارد که ممکن است چیزهایی که به آنها توجه میکنیم بزرگ و مهم به نظر برسند، اما در حقیقت، ممکن است از آنها دور شده و واقعیات متفاوتی را در نظر بگیریم. در واقع، این صحبت از اشتباهاتی است که ممکن است در ارزیابی ارزشها و خصوصیات داشته باشیم.
جان‌ها زنبوروار از عشق تو پران شدهتا دهان خاکیان را زان عسل آلوده‌ای
هوش مصنوعی: افراد مانند زنبورها از عشق تو به پرواز درآمده‌اند و به خاطر عسل شیرینی که از آن عشق به دست آمده، دهان خاکیها را پر کردهاند.
ای سبک عقلی که از خویشش گرانی داده‌ایوی گران جانی که سوی خویشتن بربوده‌ای
هوش مصنوعی: ای عقل سبکسر، تو که از خودت سنگینی و سستی به بار آوردهای، تو هم که جان سنگینی داری، خودت را از خویش دور کرده‌ای.
شاد با گوش مقیم اندر مقالات الستچون ز بی‌چشمان مقالات خطا بشنوده‌ای
هوش مصنوعی: خوشحال و آرام با گوش خود به سخنان جاودانی دل و جان گوش فرا دادهای، چونکه از بینایان هیچکس سخنان خطا را نشنیده است.
در رخ پرزهر دونان کمترک خندیده‌ایهر خسی را از ضرورت در جهان بستوده‌ای
هوش مصنوعی: در چهره افرادی که از ارزش کمتری برخوردارند، کمتر لبخند زدی و هر شخص بیارزشی را به خاطر ضرورتهای زندگی در این جهان ستایش کرده‌ای.
فارغی از چرب و شیرین در حلاوت‌های خودچرب و شیرین باش از خود ز آنک خوش پالوده‌ای
هوش مصنوعی: از لذتهای مادی بینیاز باش و در شیرینیهای درون خود شیرین و خوشایند باش، زیرا تو بهگونهای هستی که از خوبیها و خوشیها بهرهمند شدهای.
ای همه دعویت معنی ای ز معنی بیشترای دو صد چندانک دعوی کرده‌ای بنموده‌ای
هوش مصنوعی: ای کسی که تمام معناها را در خود تو دیدهام، تو خود به راستی بیشتر از تمام معانی هستی، زیرا که دو صد برابر از آنچه ادعا کرده‌ای، نشان دادهای.
ای که می‌جویی مثال شمس تبریزی تو همروزگاری می‌بری و اندر غم بیهوده‌ای
هوش مصنوعی: ای کسی که در پی پیدا کردن کسی چون شمس تبریزی هستی، تو نیز روزگاری را سپری میکنی و در حال غم و اندوهی بیفایده به سر می‌بری.